اروتیک اسماعیلیان

اسماعیلیان اتحادیه‌ای از قبیله‌های شتردار در شمال صحرای عربستان بودند که از حدود قرن هشتم تا قرن چهارم پیش از میلاد در منابع دیده می‌شوند و سرزمینشان میان صحرای سینا، استپ سوریه و واحه‌های شمال عربستان سعودی امروز گسترده بود. آنان به‌عنوان یک قوم واحد دوام نیاوردند. قوی‌ترین قبیله‌شان، قیدار، با برآمدن انباطیان محو شد و این نام بیشتر به‌صورت برچسبی که دیگران بر آنان نهادند باقی ماند: در کتاب مقدس عبری، اصطلاحی برای نسل ابراهیم از راه هاجر است و بعدها در مسیحیت قرون وسطا واژه‌ای برای مسلمانان شد. آنچه آنان را کنار هم نگه می‌داشت ادعای نسب از اسماعیل و شیوه زندگی مشترک بود. سفر پیدایش دوازده پسر برای اسماعیل برمی‌شمارد و چند نام از آنان، یعنی قیدار، نبایوت، تیما، مسا و دومه، در گزارش‌های آشوری به‌عنوان قبیله‌هایی ظاهر می‌شوند که امپراتوری با آنان جنگید یا از ایشان باج گرفت. کاتبان آشوری همچنین از اتحادیه‌ای صحرانشین به نام سومعیل یاد کرده‌اند که برخی پژوهشگران آن را همان خود اسماعیل می‌دانند. این نمونه‌ای کمیاب است که یک شجره‌نامه کتاب‌مقدسی و یک بایگانی سلطنتی، از دو سوی مخالف، یک قوم را توصیف می‌کنند. آشوریان ایشان را عرب می‌دانستند، گاه تحت فرمان ملکه‌هایی بودند، به‌صورت باج شتر، طلا و عطریات می‌پرداختند، و وقتی از پرداخت باز می‌ایستادند ارزش یک لشکرکشی کامل را داشتند. نقش‌برجسته‌های آشوربانی‌پال در نینوا نشان می‌دهد که آنان دو نفر بر هر شتر می‌گریختند و سوارِ پشت‌سر به عقب تیر می‌انداخت.

اقتصادشان بر شتر و جاده کندر می‌چرخید. داستان یوسف کاروانی از اسماعیلیان را نشان می‌دهد که صمغ، بلسان و مُر را به مصر می‌برند، و همین تجارتی است که گزارش‌های آشوری توصیف می‌کنند: کالاهای جنوب عربستان که از راه تیما و دومه به سوی غزه و دلتای نیل به شمال حرکت می‌کردند. قیدار مرحله پایانی این مسیر را در اختیار داشت و تا قرن پنجم پیش از میلاد بخش کافی از نقب و سینا را در دست داشت، به‌طوری که یکی از پادشاهانش کاسه‌ای نقره‌ای را در معبدی در شرق دلتا وقف کرد. احتمالاً جشم عرب، که نحمیا را در اورشلیم آزار می‌دهد، یکی از همین پادشاهان بود. آنان به گویش‌های عربی شمالی باستان سخن می‌گفتند، که خویشاوندان سامی عبری و آرامی و نزدیک‌خویشان آنچه بعدها عربی شد بودند، و برای کتیبه‌هایی که قرار بود در خارج خوانده شوند از زبان آرامی بهره می‌گرفتند. خدایانشان که آشوریانی که بت‌ها را از دومه بردند نامیدند شامل عتارسامین، روده و نوحای بودند، خدایان ستاره‌ای که در عربستان پیش از اسلام رایج بودند. آنان گوشواره طلا به‌عنوان نشانه به گوش داشتند، تا آنجا که نویسنده‌ای کتاب‌مقدسی همین جزئیات را برای شناساندن ایشان به کار برد. و پسران را در سیزده‌سالگی ختنه می‌کردند نه در نوزادی، به پیروی از سن اسماعیل در سفر پیدایش، رسمی که یوسفوس هنوز در قرن نخست میلادی در میان اعراب گزارش کرد. نسب‌نامه‌های اسلامی عرب‌های شمال، از جمله قبیله محمد یعنی قریش، را از راه پسرش قیدار به اسماعیل می‌رسانند، و بدین‌ترتیب اتحادیه‌ای صحرانشین که به‌عنوان یک حکومت از میان رفت، سرانجام به‌عنوان نیاکان یک تمدن ادعا شد.