اروتیک ابناء

ابناء نسل سربازان ایرانی بودند که در دهه 570 میلادی یمن را به نام امپراتوری ساسانی تصرف کردند و در آن ماندند. آنان به یک طبقه نظامی حاکم متمرکز در صنعاء بدل شدند، در زمان پیامبر محمد اسلام آوردند و در قرن‌های بعد در جمعیت عرب یمنی حل شدند. نامشان به معنای پسران است و این نام درست بود. آنان همان ایرانیانی نبودند که آمده بودند، بلکه فرزندانی بودند که آن مردان از زنان یمنی داشتند. از نظر تولد بومی بودند و به زودی از نظر زبان نیز چنین شدند، اما همچنان به دلیل تبار و جایگاهشان به عنوان مردان تاج شاهی ایران در عربستان متمایز ماندند.

داستان آنان با درخواست کمک آغاز می‌شود. سیف بن ذی یزن، از اشراف حمیری، می‌خواست حاکمان اکسومی را که حدود دو نسل بر یمن فرمان رانده بودند از آن سوی دریای سرخ بیرون براند، و به خسرو اول روی آورد. خسرو نیروی کوچکی به فرماندهی وهرز، چند صد مرد، فرستاد. بنا بر روایات عربی متأخر، بسیاری از آنان برای این مأموریت از زندان‌های ایران آزاد شده بودند. با این حال پیروز شدند. یمن به وابسته ایران بدل شد، نخست از طریق حاکمان محلی دست‌نشانده و سپس زیر فرمان والیان ایرانی. سربازان ساکن شدند، با خانواده‌های محلی وصلت کردند و کشور را برای دربار دوردست اداره کردند.

چرخش تعیین‌کننده دینی بود. سنت اسلامی بر این است که خسرو دوم به والی باذان دستور داد محمد را نزد او بیاورد. اما باذان پس از رسیدن خبر کشته شدن خسرو در سال 628 اسلام آورد. ابناء از او پیروی کردند و از نخستین جوامع غیرعرب بودند که مسلمان شدند. در روزهای پایانی زندگی پیامبر محمد، اسود عنسی، مدعی رقیب نبوت، صنعاء را گرفت، پسر باذان، شهر، را کشت و با بیوه‌اش ازدواج کرد. رهبران ابناء، از جمله فیروز دیلمی و داذویه، از درون خانه خودش ترتیب قتلش را دادند. اندکی پس از درگذشت پیامبر محمد، رئیس قبیله قیس بن مکشوح علیه آنان برخاست، داذویه را کشت و کوشید خانواده‌هایشان را بیرون براند. فیروز متحدان قبیله‌ای را گرد آورد و با پشتیبانی مدینه، جایگاه آنان را بازپس گرفت.

آنچه پس از آن آمد آرام‌تر بود. فارسی میانه جای خود را به عربی داد، وصلت‌ها ادامه یافت و مرز میان ابناء و دیگر یمنی‌ها محو شد تا آنکه بیشتر در شجره‌نامه‌های خانوادگی باقی ماند. میراث آنان به همان اندازه علمی است که سیاسی. وهب بن منبه، قصه‌گوی یمنی و گردآورنده روایات توراتی و میراث باستانی جنوب عربستان، از تبار ابناء بود. برادرش همام هم چنین بود، که مجموعه مکتوب حدیث او از کهن‌ترین مجموعه‌های بازمانده است. این نام به آسانی با ابناء الدولة بغداد عباسی اشتباه می‌شود، یعنی فرزندان سپاه خراسان، اما آن گروهی جدا بود که نزدیک به دو قرن بعد پدید آمد.