اروتیک زازاها

زازا (زازاها، با خودنام‌هایی از جمله Kird، Kirmanc یا Dimili) گروه قومی شرق آناتولی در ترکیه است که بیشتر در استان‌های اطراف توجلی (درسیم)، بینگول، الازیغ و دیاربکر زندگی می‌کند. آنان به زازاکی سخن می‌گویند، زبانی ایرانی شمال غربی از گروه زازا-گورانی در خانواده‌ی هندواروپایی، که با کردی متفاوت است اما از نظر تاریخی با آن دسته‌بندی شده است. Ethnologue دو گونه‌ی شمالی (kiu) و جنوبی (diq) را ثبت کرده است.

جامعه و معیشت

جوامع زازا به‌طور سنتی روستایی و کوهستانی‌اند و اقتصادشان از دیرباز بر دامداری و کشاورزی ترکیبی در کوه‌های بالادست فرات و دجله استوار بوده است. خویشاوندی، قبیله و روستا از دیرباز چارچوب زندگی اجتماعی را تشکیل داده‌اند. دین در میان این گروه تفاوت ایجاد می‌کند: بسیاری از زازاهای منطقه‌ی درسیم به علویت پایبندند، سنتی غیرسنی با آیین‌ها، مکان‌های مقدس و احترام به راهنمایان معنوی خاص خود، در حالی که زازاهای جنوبی بیشتر مسلمانان سنی مذهب شافعی‌اند. قرن بیستم تحولات بزرگی به همراه داشت، از جمله وقایع درسیم در فاصله‌ی 1930s و پس از آن مهاجرت گسترده به شهرهای غرب ترکیه و به اروپا، جایی که انجمن‌های فرهنگی و زبانی زازا فعال‌اند.

ظاهر و آرایش

ظاهر زازاها با ویژگی‌های معمول مردمان شرق آناتولی سازگار است: چهره‌هایی با رنگ پوست زیتونی تا روشن، موهای تیره تا قهوه‌ای و طیفی از رنگ چشم. لباس سنتی زنان شامل جامه‌های بلند و چندلایه با رنگ‌های روشن است که با روسری و گاهی سکه یا زیورآلات نقره پوشیده می‌شود، در حالی که لباس مردان مسن‌تر شلوار گشاد و کمربندهای پارچه‌ای رایج در این منطقه را شامل می‌شد. امروزه بیشتر زازاها لباس مدرن می‌پوشند و لباس سنتی عمدتاً در عروسی‌ها، جشن‌ها و رویدادهای فرهنگی دیده می‌شود، جایی که موسیقی و رقص‌های حلقه‌ای همچنان بیان مهمی از هویت‌اند.