اروتیک چوتیا

چوتیاها یک قوم تبتی-برمایی از بالادست آسام هستند که بیشتر در دره رود برهماپوترا و شاخه‌های شمالی آن سکونت دارند: سوبانسیری، دیسانگ و دیبانگ. پیش از آن‌که پادشاهی آهوم در سال ۱۵۲۳ سرزمین‌شان را ضمیمه کند، آنان در دامنه‌های شرقی پادشاهی خاص خود را با پایتخت سادیا اداره می‌کردند و قلمرواشان تا آنچه امروز لاکیم‌پور، دِمَجی، تین‌سوکیا و بخش‌هایی از ایالت آروناچال پرادش را در بر می‌گرفت. همین پادشاهی سبب می‌شود چوتیاها همچنان جامعه‌ای متمایز باشند و پاورقی تاریخ نباشند: فتح آهوم‌ها آنان را پراکنده کرد، خاندان‌های روحانی و صنعتگر را به سوی غرب تبعید کرد و بخش بزرگی از جمعیت را در جامعه دهقانی آسامی‌زبان ادغام کرد، اما خاطره حاکمیت پیش از آهوم‌ها پانصد سال است که زنده مانده و امروز هم خواست به رسمیت شناخته شدن به عنوان قبیله فهرست‌شده (Scheduled Tribe) را پیش می‌برد.

از نظر زبانی تصویر پیچیده‌ای دارد. بیشتر چوتیاهای امروز زبان اول خود را آسامی می‌دانند و نسل‌هاست که چنین‌اند. زبان نیاکانی در میان دئوری‌ها باقی مانده است؛ شاخه روحانی جامعه که زبان دئوری-چوتیا را حفظ می‌کند، زبانی از شاخه سال که به بودو، گارو و گروه کاچاری مربوط است و نه به آسامی، و آنان در بسیاری جهات نقش مخزن زبانی و آیینی جامعه گسترده‌تر را دارند. در درون خود دئوری‌ها زیرگروه‌هایی وجود دارد (دیبونگیا، تنگاپونیا، بورگویا، پاتورگویا) که از نظر تاریخی درون‌همسری بوده‌اند و به خدایان ویژه تبارهای خاصی پیوند داشته‌اند.

از نظر دینی، چوتیاها هندو هستند، اما هندوییشان ویژگی خاص خود را دارد. خدای اصلی کچای-خایتی است، الهه در صورت کهن‌تر و خون‌پذیرش که کاهنان دئوری او را خدمت می‌کنند و از نظر تاریخی با قربانی گاومیش در معابدی چون تامره‌شواری نزدیک سادیا پیوند دارد. اصلاح‌گری وشنوی از قرن شانزدهم به بعد برخی از این آیین‌ها را برای عموم جامعه چوتیا ملایم کرد، اما لایه کهن‌تر از میان نرفت؛ زیر آن باقی مانده است، به‌ویژه در آیین‌های دئوری که عناصر برهمنی و بومی بی‌آن‌که کاملاً آشتی یابند کنار هم وجود دارند. بیهو، به‌ویژه بوهاگ بیهو در آوریل، جشن فصلی اصلی است که در سراسر آسام برگزار می‌شود، با رنگ‌آمیزی چوتیایی در آواز و رقص.

از نظر مادی، این جامعه کشاورز و برنج‌کار و رودخانه‌نشین است؛ بافندگی با دار کمری همچنان صنعت خانگی است، و آشپزی چوتیایی بر ماهی رودخانه، گیاهان معطر و غذاهای تخمیری متداول در دره گسترده برهماپوترا تکیه دارد. سیاست معاصر هویت چوتیا (به رسمیت شناخته شدن، احیای زبان، ادعا درباره تاریخ پیش از آهوم) یکی از فعال‌ترین گفت‌وگوهای حقوق قومی در آسام امروز است.