اروتیک بونورونگ

بونورونگ‌ها مردمان آب‌شور از ملت کولین هستند و صاحبان سنتی ساحلی‌اند که از رودخانه ویریبی آغاز می‌شود، از کرانه شرقی خلیج پورت فیلیپ می‌گذرد، سپس در امتداد شبه‌جزیره مورنینگتون به سمت جنوب پیش می‌رود، از ویسترن پورت عبور می‌کند و تا دماغه ویلسونز در ایالت کنونی ویکتوریای استرالیا ادامه می‌یابد. بخش بزرگی از حومه‌های جنوبی ملبورن بر سرزمین آنان بنا شده است. این نام گاهی به شکل بونوورونگ یا بون وورونگ نوشته می‌شود که نام زبان آنهاست، یکی از زبان‌های کولین شرقی نزدیک به هم در کنار وویوورونگ و تاونگورونگ. این سه زبان چنان شبیه بودند که همسایگان می‌توانستند آن‌سوی مرزها با هم گفت‌وگو کنند و چنین نیز می‌کردند: مردمان کولین نظام اجتماعی مشترکی داشتند که به دو نیمه، بانجیل عقاب دم‌گوه‌ای و وا کلاغ، تقسیم می‌شد و فرد با کسی از نیمه مقابل ازدواج می‌کرد، پس ازدواج، تیره‌ها را به سرزمین‌های دور پیوند می‌داد. بونورونگ‌ها از شش تیره تشکیل می‌شدند که هر کدام را مردی ارشد با عنوان آرویت رهبری می‌کرد و هر کدام قطعه‌ای از ساحل، باتلاق و سرزمین داخلی خود را در اختیار داشت. پشته‌های صدف باستانی هنوز در امتداد صخره‌ها و تپه‌های ماسه‌ای شبه‌جزیره دیده می‌شوند و اقتصاد قدیم بر پایه صدف، ماهی، مارماهی، پرندگان آبی و گل‌مینای غده‌دار (یام‌دیزی)، مورنونگ، استوار بود که زنان آن را با چوب‌دستی‌های بلند از زمین بیرون می‌آوردند. سنت شفاهی‌شان حکایت می‌کند که خلیج پورت فیلیپ پیش‌تر دشتی خشک و میدان شکار بوده، پیش از آنکه دریا به آن راه یابد؛ پژوهشگران این داستان را به رخدادهای واقعی سیلاب در گذشته خلیج پیوند داده‌اند.

تماس زود آغاز شد و سخت بود. صیادان فک که در تنگه باس کار می‌کردند پیش از پیدایش ملبورن زنان بونورونگ را ربودند، مستعمره کوتاه‌عمر محکومان بریتانیایی در سال 1803 نزدیک سورنتو برپا شد و پس از آغاز اسکان در سال 1835، بیماری، سلب مالکیت و خشونت جمعیت را در یک نسل به بخش کوچکی از آن رساند. درّیمات، یکی از آرویت‌های تیره یالوکیت‌ویلام، در سال 1835 نخستین مهاجران را از حمله‌ای برنامه‌ریزی‌شده آگاه کرد و بعدها به از دست رفتن سرزمینش اعتراض کرد. ویلیام توماس، دستیار حامی بومیان، در آن دهه‌ها در کنار آنان زیست و یادداشت‌های روزانه‌اش همچنان کامل‌ترین سند مکتوب از زندگی‌شان است. بازماندگان در ذخیره‌گاهی در موردیالوک دوام آوردند یا به کوراندرک، ایستگاهی که در سال 1863 نزدیک هیلزویل گشوده شد، منتقل شدند. برخی از خانواده‌های امروزی نسب خود را از طریق زنانی می‌رسانند که صیادان فک ربودند و فرزندانشان در جزایر تنگه باس و در تاسمانی بزرگ شدند. بونورونگ‌ها کاملاً حضور دارند. شرکت بومی شورای زمین بونورونگ مسئولیت قانونی میراث فرهنگی بخش بزرگی از سرزمین‌شان را بر عهده دارد و مرز آن با سرزمین وورونجری در سال 2021 رسماً از میان ملبورن ترسیم شد. کار احیای زبان بر پایه فهرست‌های واژگانی گردآوری‌شده در قرن نوزدهم در جریان است، ساخت شنل‌های پوست اوپوسوم بازگشته و تاندروم، آیین کولین که به بازدیدکنندگان عبور امن می‌دهد، دوباره در ملبورن و در برابر دیدگان عموم برگزار می‌شود.