اروتیک ویرانگو

ویرانگو مردم ساحل غربی دورافتادهٔ استرالیای جنوبی‌اند، جایی که صخره‌های آهکی، تپه‌های ماسه‌ای و خلیج‌های پناهگاه‌دار نقطه‌ای را مشخص می‌کنند که در آن شبه‌جزیرهٔ آیر به نولاربور می‌رسد. سدونا و استریکی‌بی بر سرزمین آنان قرار دارند. خانواده‌های ویرانگو هنوز در هر دو شهر و در کونیبای نزدیک زندگی می‌کنند و دیگران در شهرهای دورتر پورت آگاستا و آدلاید ساکن‌اند. بخش عمدهٔ آنچه ایشان را متمایز می‌کند به محل زندگی‌شان مربوط است. آنان مردمی ساحلی در مرزی خشک‌اند، با مردمان بیابانی در شمال، میرنینگ‌ها در امتداد خلیج بایت در غرب و ملت‌های شبه‌جزیرهٔ آیر در شرق.

این موقعیت را می‌توان در زبان شنید. ویرانگو به گروه تورا-یورا از خانوادهٔ پاما-نیونگان تعلق دارد، بنابراین با زبان‌های کهن شبه‌جزیرهٔ آیر، شبه‌جزیرهٔ یورک و دشت‌های آدلاید خویشاوند است. همچنین بخش زیادی از گویش بیابان غربی همسایگان کوکاتای خود را در خود جذب کرده است. بیشتر آنچه دربارهٔ چگونگی کار این زبان دانسته شده از زبان‌شناس لوئیز هرکاس است که دستور زبانش در سال 1999 حاصل سال‌ها کار با گویشوران سالخورده بود. کار احیای زبان در این منطقه اکنون بر آن سند تکیه می‌کند تا واژه‌های ویرانگو را دوباره به کار بیندازد.

مردم این منطقه سرزمین خود را از راه آب‌های آن می‌شناسند. باران اندک و نامطمئن است و زندگی به دانستن چشمه‌های کوچک، حفره‌های سنگی و توده‌های صخره‌ای گرانیتی که آب جاری را در خود نگه می‌دارند وابسته بود، همراه با ماهی، صدف‌های خوراکی و گیاهان خوراکی فصلی ساحل. این دانش در داستان‌ها و سرودهای زمان رؤیا زنده بود که مکان‌های نامدار را به یکدیگر پیوند می‌زد. همان دانشی است که امروز پایهٔ ادعاهای حق بومی بر زمین ویرانگو را تشکیل می‌دهد.

تحول سخت با استقرار دامداری در قرن نوزدهم رخ داد که بهترین آب‌ها را تصاحب کرد و مردم را از زمین‌هایشان راند. در سال 1901 مبلغان لوتری کونیبا را در غرب سدونا بنیان نهادند و این محل به گردهمایی خانواده‌های ویرانگو، کوکاتا و میرنینگ تبدیل شد. این مأموریت چند نسل را شکل داد: مسیحیت ریشه‌ای محکم دواند، ازدواج‌ها از مرزهای زبانی کهن گذشتند و تاریخ مشترکی که در آنجا داشتند یکی از دلایلی است که هویت بومیان در ساحل غربی دورافتاده اغلب به صورت جمعی مطرح می‌شود. با این حال، ویرانگو نامی است که مردم هنوز برای خود برمی‌گزینند. برای بسیاری از خانواده‌ها، کلیسای کونیبا در کنار تعهدات کهن‌تر آنان نسبت به سرزمین و خویشاوندان قرار دارد، نه به جای آن‌ها.