اروتیک وورونجری

وورندجری‌ها مردم بیرارانگ هستند، همان رودی که استعمارگران آن را یارا نامیدند، و سرزمینشان همان زمینی است که ملبورن بر آن ایستاده. این نام از واژه‌های خود آنان ساخته شده است: wurun، یعنی درخت مانا گام که در دشت‌های رودخانه می‌روید، و djeri، یعنی کرمی که در آن زندگی می‌کند. سرزمین آنان از کوه‌های شمال و شرق شهر آغاز می‌شود و از دره و آبراهه‌هایش به سوی خلیج کشیده می‌شود. زبانشان، Woiwurrung، چنان به گویش‌های Boonwurrung در جنوب و Taungurung آن سوی کوه‌ها نزدیک است که این سه اغلب گویش‌های یک زبان واحد از خانواده Pama-Nyungan شمرده می‌شوند، و این مردم با هم اتحادی را تشکیل می‌دهند که به کولین معروف است. هر وورندجری به یکی از دو نیمه‌قبیله تعلق دارد، بونجیل (عقاب دم‌گوه‌ای) یا واا (کلاغ)، و ازدواج باید از این مرز بگذرد. این قاعده کوچک به نظر می‌رسد، اما همان چیزی است که پنج مردم را نسل پس از نسل به هم دوخت.

ثروت در اینجا سنگ بود. معدن Wil-im-ee Moor-ring در Mount William سنگ سبزی به دست می‌داد که بهترین سرتیشه‌های جنوب‌شرقی از آن ساخته می‌شد، و خانواده وورندجری که مالک آن بود، کنده‌های خام را تا صدها کیلومتر در آنچه امروز New South Wales و جنوب استرالیا نامیده می‌شود معامله می‌کرد. در سال ۱۸۳۵ جان بتمن سندی ارائه داد که ادعا می‌کرد با آن شش‌صد هزار جریب زمین را از هشت رئیس کولین خریده است. دولت استعماری ظرف چند ماه آن را باطل کرد، اما این تنها موردی است که اروپاییان در استرالیا ورود خود را مذاکره‌شده کردند، نه اینکه صرفاً تصرف کنند. آنچه پس از آن آمد سریع بود: گوسفندان ظرف چند سال murnong را که ریشه‌ای اصلی در غذای آنان بود، از میان بردند. در سال ۱۸۶۳ Simon Wonga و William Barak مردمشان را به زمینی که خودشان نزدیک Healesville برگزیده بودند بردند و Coranderrk را به مزرعه‌ای تبدیل کردند که برای محصول هاپ‌هایش جایزه گرفت. وقتی مقامات برای تقسیم آن اقدام کردند، ساکنان طومار دادند، تا ملبورن راهپیمایی کردند و در سال ۱۸۸۱ یک تحقیق پارلمانی را به کرسی نشاندند، سپس شاهد بودند که قانون ۱۸۸۶ مردمانی با تبار مختلط را از ایستگاه بیرون می‌راند و خانواده‌هایی را که آن را به کار انداخته بودند از هم می‌پاشید. Barak، آخرین ngurungaeta سنتی، سال‌های پایانی عمرش را صرف کشیدن آیین‌های کهن با گل اخرا و زغال کرد. بازماندگان او و دیگر خانواده‌های وورندجری هنوز اینجا هستند و شرکتی را اداره می‌کنند که از سرزمین در بیشتر نقاط Melbourne سخن می‌گوید، Tanderrum را که به بازدیدکنندگان عبور امن می‌داد دوباره احیا می‌کنند و شنل‌های پوست possum را دوباره می‌دوزند. قانون ۲۰۱۷ برای حفاظت از Birrarung با یک مقدمه به زبان Woiwurrung آغاز می‌شود، نخستین قانون ویکتوریا که چنین می‌کند.