اروتیک بیدایوه

بیدایوه‌ها مردم تپه‌نشین جنوب غربی ساراواک و نوار مرتفع غرب کالیمانتان هستند که در امتداد آن قرار دارد، و مدت‌ها با نام “Land Dayak” خوانده می‌شدند تا از ایبان که دشت‌ها و سواحل رودخانه‌ای را در اختیار دارند متمایز شوند. این برچسب گروهی از جوامع مرتبط را دربرمی‌گیرد نه یک قبیله واحد، و بیدایوه‌های یک دره اغلب نمی‌توانند زبان بیدایوه‌های دره بعدی را بفهمند مگر آنکه به مالایی یا انگلیسی روی آورند. Bukar-Sadong، Biatah، Jagoi، Selako، Lara'، Tringgus و ده‌ها گروه دیگر عمدتاً بر اساس قرارداد قوم‌شناختی زیر این چتر قرار می‌گیرند؛ در عمل، هویت ابتدا به روستا و حوضه آبریز و سپس به نام گسترده‌تر مربوط می‌شود.

زبان‌های آنان به شاخه “Land Dayak” از خانواده مالایی-پلی‌نزی تعلق دارد، گروهی کوچک و از نظر درونی پراکنده که به‌آسانی در کنار ایبان یا مالایی ساحلی جای نمی‌گیرد. این پراکندگی تا حدی ناشی از جغرافیاست: داخل جنوب غربی سرزمینی از ستیغ‌های پرشیب، دره‌های باریک رودخانه‌ای و برآمدگی‌های سنگ‌آهکی است، و تا ساختن جاده‌ها در اواخر قرن بیستم، بیشتر سفرها پیاده و از طریق مسیرهای ستیغ انجام می‌شد نه با قایق‌های بلند. این توپوگرافی الگوی سکونت را نیز شکل داد: ساختار شاخص بیدایوه نه خانه بلند جمعی ایبان، بلکه baruk یا خانه سرها است، غرفه‌ای دایره‌ای و برافراشته که از نظر تاریخی جمجمه‌های گرفته‌شده در دوران سر شکاری را نگه می‌داشت و هنوز در برخی روستاها به‌عنوان فضای آیینی و گردهمایی کاربرد دارد.

امروزه بیشتر بیدایوه‌ها مسیحی هستند، عمدتاً کاتولیک و آنگلیکن، با جماعات انجیلی و SIB قابل توجه، و این میراث فعالیت بعثت بورنئو است که در میانه قرن نوزدهم آغاز شد و پس از جنگ جهانی دوم شدت گرفت. گرویدن به دین لایه آیینی قدیمی را از میان نبرد، بلکه بیشتر در پیرامون آن پیچید: جشن‌های برداشت محصول gawai، آیین‌های نیاکان و برخی تابوهای مربوط به کاشت برنج و ساخت خانه همچنان در کنار تقویم کلیسایی ادامه دارند، و نقش کشیش روستا (در برخی گویش‌ها dayung borih) حتی در جایی که خانواده در مراسم یکشنبه شرکت می‌کند نقشی شناخته‌شده است. اقلیتی کوچک‌تر در سنت بومی adat باقی مانده‌اند و چند نفر، معمولاً از راه ازدواج، به اسلام گرویده‌اند.

از نظر تاریخی بیدایوه‌ها نخستین مردمی بودند که راجه‌های بروک ساراواک در دهه ۱۸۴۰ برای “آرام‌سازی” آنان دست به کار شدند، و موقعیت آنان که میان مهاجرت گسترش‌یابنده ایبان از شرق و سلطنت‌های مالایی در ساحل قرار گرفته بود، آنان را در سیاست ساراواک قرن نوزدهم طرفی کوچک‌تر و آرام‌تر ساخت. این جایگاه جمعیتی تقریباً تغییری نکرده است. شمار آنان حدود دویست هزار نفر است و عمدتاً در بخش‌های Kuching، Bau، Serian و Padawan متمرکزند، و جوانان بیدایوه به‌تدریج برای کار به شهر کوچ می‌کنند، در حالی که روستاهای ساخته‌شده از خیزران و چوب در بالادست رود، زبان و خانه‌های سرها را حفظ کرده‌اند.