اروتیک سابان

سابان Sa'ban قومی کوچک در مرتفعات داخلی بورنئو هستند و آنچه بیش از همه آنان را متمایز می‌کند زبانی است که هیچ‌یک از همسایگانشان قادر به فهمیدن آن نیست. شمارشان چند هزار نفر است و از طریق مرز میان مالزی و اندونزی تقسیم شده‌اند: چند روستا در دورترین بالادست رودخانه بارام در ساراواک، از جمله Long Banga، Long Puak، Long Peluan و Long Balong، و سکونتگاه‌های قدیمی‌تر پیرامون سرچشمه‌های رود باهائو در کالیمانتان شمالی. در ساراواک آنان جزو Orang Ulu به شمار می‌آیند، عنوان رسمی چترگونه برای گروه‌های بالادست رودخانه، و در کنار جوامع Kelabit، Kenyah و Penan زندگی می‌کنند و ازدواج‌های مختلط فراوانی میان آنان رخ داده است.

زبان Sa'ban به شاخه Apo Duat یا Dayic از زبان‌های شمال ساراواک تعلق دارد که Kelabit و Lun Bawang نزدیک‌ترین خویشاوندان آن هستند. دست‌کم روی کاغذ. زبان در مقطعی از زمان دستخوش رشته‌ای از تغییرات آوایی چنان شدید شد که زبان‌شناسان آن را نمونه‌ای درسی می‌دانند: بخش‌های آغازین واژه‌ها فرسوده شدند و صورت‌های کوتاه و فشرده‌ای باقی ماند که می‌توانند با صامت‌های مضاعف یا با خیشومی‌ها و روان‌های بی‌واک آغاز شوند، آواهایی که در هیچ‌جای جهان آسترونزی کمیاب‌اند. گویشور Kelabit و گویشور Sa'ban بخش زیادی از واژگان میراثی خود را مشترک دارند، با این حال تقریباً هیچ‌یک از آن را با گوش نمی‌شناسند. بیشتر سابان‌ها به‌طور طبیعی چندزبانه‌اند و علاوه‌بر زبان خود از ملایی و اغلب زبان همسایه استفاده می‌کنند.

روستاهای ساراواک حاصل مهاجرتی آهسته‌اند. خانواده‌های سابان از سوی بَهائو در آغاز سده بیستم از خط تقسیم آب عبور کردند و تا 1960s در موج‌های پی‌درپی آمدند. مبلغان انجیلی در اواسط آن سده به مرتفعات رسیدند و سابان‌ها، مانند Kelabit، تقریباً به‌طور کامل مسیحی شدند. امروزه تقریباً همه پروتستان‌اند و بیشتر آنان در ساراواک به کلیسای Sidang Injil Borneo تعلق دارند، و جماعت کلیسا بخش بزرگی از کارکردی را بر عهده گرفته که تقویم آیینی کهن زمانی بر عهده داشت: ریتم هفته، جشن‌ها و احساس هویت روستا را تعیین می‌کند.

زندگی روزمره همچنان بر پایه برنج می‌گذرد که در مزارع تپه‌ای کشت‌وکار می‌شود و در زمین‌های خیس، جایی که کف دره اجازه می‌دهد، و با شکار، ماهیگیری و محصولات باغچه‌ای تکمیل می‌شود. Long Banga فرودگاه کوچکی با پروازهای روستایی منظم دارد و جاده‌های قطع چوب اکنون بالادست بارام را به ساحل وصل می‌کنند، سفری طولانی که با خودرو چهارچرخ یک روز کامل طول می‌کشد. این جاده‌ها مردم را به همان اندازه که کالا را به درون می‌برند، به بیرون می‌برند. بسیاری از سابان‌های جوان‌تر در Miri یا دورتر درس می‌خوانند و کار می‌کنند، و پرسشی که بر سر جامعه‌ای به این کوچکی سایه انداخته پرسشی عملی است: آیا کودکانی که در شهر بزرگ می‌شوند به سخن گفتن به زبانی که جای دیگری وجود ندارد ادامه خواهند داد؟