اروتیک پاسر

پاسِر مردم گوشهٔ جنوب‌شرقی بورنئو هستند، بخشی از کالیمانتان شرقی که از سواحل خلیج بالیک‌پاپان به سمت جنوب و تا مرز با کالیمانتان جنوبی امتداد دارد. آنها را یک معیشت یا یک چشم‌انداز واحد به هم پیوند نمی‌دهد. آنچه آنها را گرد هم می‌آورد، زبان مشترک، روایت مشترک از منشأ و خاطرهٔ یک پادشاهی متعلق به خودشان است. سلطان‌نشین پاسِر که با نام سادورانگاس نیز شناخته می‌شود، قرن‌ها از پاسِر بِلنگ‌کونگ فرمانروایی کرد. افسانهٔ بنیان‌گذاری آن از پوتری پتونگ سخن می‌گوید، شاهدختی که درون ساقهٔ بامبو یافت شد، و پاسِرها هنوز آن را به‌عنوان داستان آغاز دودمان سلطنتی‌شان نقل می‌کنند.

زبان پاسِر یک زبان آسترونزیایی است که معمولاً در گروه زبان‌های باریتو در جنوب بورنئو قرار می‌گیرد. همسایگانش بنجاری در جنوب، کوتایی در شمال، و بوگیسی هستند که مهاجران دیرینهٔ ساحل به آن سخن می‌گویند. بیشتر پاسِرها مسلمانان سنی‌مذهب‌اند، میراثی از دربار سلطان‌نشین. این ویژگی آنها را از بسیاری از مردمان درونی بورنئو متمایز می‌کند که عمدتاً مسیحی‌اند یا آیین‌های بومی دارند، و طبقه‌بندی آنها را به بحثی پایدار بدل کرده است. برخی پاسِر را دایاک می‌شمارند، برخی دیگر آنها را قومی مالایی می‌دانند، و بسیاری از پاسِرها به‌سادگی می‌گویند که پاسِر هستند. اسلام شیوه‌های کهن‌تر را از میان نبرد. بلیان، آیین شفابخشی با نیایش‌خوانی، نذورات و خلسه، هنوز برگزار می‌شود. زندگی روستایی همچنان لایهٔ قوی‌ای از آدات دارد، یعنی قانون عرفی که زمین، ازدواج و اختلافات را در بر می‌گیرد.

جوامع پاسِر مدت‌هاست خود را بر اساس رودخانه و محل زندگی‌شان می‌شناسند، با شاخه‌های نام‌داری مانند پاسِر تِلاکه، پاسِر آدانگ و پاسِر بالیک. بالیکِ اطراف سپاکو گاه به‌عنوان قومی جداگانه در نظر گرفته می‌شود. در ارتفاعات نزدیک کوه لوموت، جامعهٔ مولویی شیوهٔ زندگی‌ای را حفظ کرده که پیوندی تنگاتنگ با جنگل دارد و به شناسایی رسمی به‌عنوان جامعهٔ عرفی دست یافته است. تندترین چرخش اخیر در سال 2019 رخ داد، وقتی دولت اندونزی زمینی در پِناجام پاسِر اوتارا و کوتای کارتانگارا را برای نوسانتارا، پایتخت ملی جدید، برگزید. برای روستاهای پاسِر و بالیک نزدیک این محل، این پروژه جاده و کار به همراه آورده است. همچنین نزاع‌هایی بر سر زمین‌هایی را به همراه آورده که نسل‌ها بر پایهٔ حقوق عرفی در اختیار داشته‌اند، اما به‌ندرت با سند ثبت رسمی پشتیبانی می‌شوند. پاسِرها زمانی دربار خاص خود را داشتند، و پرسش باز اکنون این است که بر پایتختی که روی سرزمین آنها ساخته می‌شود چه میزان اختیاری خواهند داشت.