اروتیک بلایت

بلایت‌ها یکی از هفت puak jati هستند، یعنی گروه‌های بومی هفت‌گانه‌ای که قانون ملیت سال 1961 برونئی آنها را بومیان این سلطان‌نشین می‌شمارد، و احتمالاً کم‌دیده‌ترین آنها هستند. نام ایشان همه‌جا هست: یک ناحیه، یک رودخانه و شهر نفتی کوالا بلایت همگی این نام را دارند. خود مردم اندک‌شمارند. آنها جامعه‌ای کوچک‌اند که در غرب کشور در امتداد رود بلایت، در داخل خاک در لابی و در جیب‌هایی از ناحیه توتونگ همسایه متمرکزند، و خویشاوندان زبانی‌شان درست آن‌سوی مرز، حوالی میری در ساراواک زندگی می‌کنند.

آنچه ایشان را متمایز می‌کند زبان است. زبان بلایت که به آن Lemeting یا Meting نیز می‌گویند، به خوشه Lower Baram از زبان‌های شمال ساراواک تعلق دارد که شاخه‌ای از زبان‌های آسترونزی است. نزدیک‌ترین خویشاوندانش توتونگ، میری، کیپوت و ناروم هستند، نه زبان مالایی برونئی که آن را در بر گرفته است، و یک گوینده مالایی نمی‌تواند آن را دنبال کند. برآورد شمار گویشوران مسلط کمتر از هزار نفر است و پیمایش‌ها از دهه 1990 آن را در میان زبان‌های در معرض خطر نابودی در برونئی رتبه‌بندی کرده‌اند. بیشتر بلایت‌های زیر میانسالی با زبان مالایی برونئی در خانه و مدرسه بزرگ شده‌اند. زبان کهن عمدتاً در میان پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها و در شماری از روستاها باقی مانده است.

مرکز تاریخی کوالا بالای بود، یک سکونتگاه رودخانه‌ای در داخل خاک، دور از ساحل، که خانواده‌ها در آن با فرآوری نخل ساگو به آرد، ماهیگیری و تجارت به سوی پایین‌دست رود زندگی می‌کردند. مدت درازی این سکونتگاه اصلی ناحیه بود. سپس در سال 1929 نفت در سریا کشف شد. ساحل پر شد از خانه‌های شرکتی، جاده‌ها و کار مزدی، و کوالا بالای به‌تدریج به سوی آن تخلیه شد تا جایی که تنها چند خانوار باقی ماندند. در کمتر از دو نسل، بلایت‌ها به شهرنشینان کمربند نفت بدل شدند: کارمندان شرکت‌ها، کارکنان دولت و خرده‌فروشان، که در کنار مالایی‌ها، چینی‌ها، ایبان‌ها و خارجیان زندگی می‌کنند.

دین این درهم‌آمیزی را شتاب بخشید. بلایت‌ها در اکثریت قاطع خود مسلمان سنی‌اند، و در برونئی هر هفت گروه بومی از نظر قانونی در شمار مالایی‌ها طبقه‌بندی می‌شوند. با داشتن ایمان، زبان ملی و طبقه قانونی مشترک با اکثریت، بسیاری از بلایت‌ها در زندگی روزمره خود را به سادگی مالایی توصیف می‌کنند و ازدواج با غیربومیان رایج است. عروسی‌ها، تشییع جنازه‌ها، دیدارهای عید Hari Raya و ریتم نمازهای جمعه تقریباً همانند هر خانواده مالایی برونئی است. آنچه به‌عنوان بلایت متمایز باقی می‌ماند آرام‌تر است: تبارهایی خانوادگی که به کوالا بالای می‌رسند، واژگانی که بزرگ‌ترها هنوز میان خود به کار می‌برند، و فهرست واژه‌ها و ضبط‌هایی که پژوهشگران برونئی برای ثبت زبان گردآورده‌اند، در حالی که آخرین نسل مسلط به آن هنوز زنده است تا آن را به زبان آورد.