اروتیک واپکوت

واهپکوته (Wahpekute) یکی از چهار دسته‌ی داکوتای شرقی است که از نظر تاریخی کوچک‌ترین آن‌ها بوده است، و نامشان نشان می‌دهد کجا زندگی می‌کردند: Waȟpékute، یعنی تیراندازان میان برگ‌ها. خویشاوندانشان در غرب در دشت‌های باز زندگی می‌کردند. واهپکوته‌ها سرزمین جنگلی رودخانه‌ای جنوب مینه‌سوتا را در اختیار داشتند، در اطراف رود کنن و تا سرچشمه‌های رود دی‌موین، و در تابستان در روستاهایی با خانه‌هایی از پوست درخت و در شکار زمستانی در چادرهای چرمی زندگی می‌کردند. آن‌ها همراه با مدواکانتون، سیسیتون و واهپتون، سانتی یا ایسانیاتی (Isáŋyathi) را تشکیل می‌دهند. هر چهار دسته به اوچتی ساکووین (Oceti Sakowin) تعلق دارند، یعنی هفت آتش شورا، که یانکتون، یانکتونای و لاکوتا را نیز در بر می‌گیرد.

زبان آنان داکوتایی است، زبانی سیوانی که به لاکوتایی آن‌قدر نزدیک است که گویشوران آن می‌توانند سخن یکدیگر را دنبال کنند. این زبان هیچ پیوندی با زبان‌های آلگونکی اوجیبوه، رقیبان دیرینه‌ی آنان در شمال، ندارد. تا اواسط سده‌ی هجدهم فشار اوجیبوه دسته‌های داکوتا را از منطقه‌ی میل لاکس به سوی جنوب رانده بود، پس وقتی بازرگانان آمریکایی رسیدند، واهپکوته‌ها در جنوب ساکن شده بودند. پایگاه تجاری‌ای که به شهر فاریبو تبدیل شد، کنار یکی از روستاهای آنان بود. امروز داکوتایی در برنامه‌های اجتماعی در مینه‌سوتا و نبراسکا دوباره آموزش داده می‌شود.

سده‌ی نوزدهم به سرعت و به شدت به آنان ضربه زد. در معاهده‌ی مندوتا در سال 1851، واهپکوته‌ها و مدواکانتون‌ها بیشتر جنوب مینه‌سوتا را در برابر رزرواسیونی باریک بر رود مینه‌سوتا واگذار کردند، و پس از آن با هم به عنوان سیوکس پایین شناخته شدند. یک دسته‌ی جداشده‌ی واهپکوته به رهبری اینکپادوتا، که دور از روستاهای معاهده زندگی می‌کرد، کشتارهای 1857 در دریاچه‌ی اسپیریت در آیووا را انجام داد. اینکپادوتا نزدیک بیست سال بعد هم در لیتل بیگ‌هورن می‌جنگید. پس از جنگ داکوتا در سال 1862، ایالات متحده داکوتای شرقی را از مینه‌سوتا بیرون راند. واهپکوته‌ها را در کرو کریک در قلمرو داکوتا نگه داشتند، سپس با خویشاوندان مدواکانتون خود در رزرواسیون سانتی در شمال شرقی نبراسکا دوباره سکنی دادند.

امروز دیگر قبیله‌ی واهپکوته‌ی جداگانه‌ای وجود ندارد. نوادگان آنان به ملت سانتی سیوکس در نبراسکا، قبیله‌ی فلاندرو سانتی سیوکس در داکوتای جنوبی، و جوامع داکوتایی مینه‌سوتا تعلق دارند، و بسیاری از آنان ریشه‌ی مدواکانتونی هم دارند. هیئت‌های مذهبی پرزبیتری و اسقفی مسیحیت را آوردند، و بسیاری از خانواده‌ها این دین را در کنار آیین‌های داکوتایی به جا می‌آورند، نه به جای آن. مراسم نام‌گذاری و ضیافت‌های یادبود هنوز برگزار می‌شوند، و اصطلاحات خویشاوندی داکوتایی هنوز تعهدات واقعی به همراه دارند. هر دسامبر، سوارکاران صدها مایل را با اسب تا مانکاتو می‌پیمایند تا یاد 38 مرد داکوتایی را گرامی بدارند که در سال 1862 در آنجا به دار آویخته شدند.