اروتیک ویتنامی‌ها

ویتنامی‌ها (کین، بنابر برداشت خودشان) کشاورزان برنج دشت‌های پست‌اند که تمدنی را در امتداد دو دلتای رودخانه‌ای بزرگ ساختند: رود سرخ در شمال و رود مکونگ در جنوب، با رشته‌کوهی باریک که این دو را به هم وصل می‌کند. این جغرافیای شمال-جنوب از آنچه بیشتر بیگانگان درک می‌کنند اهمیت بیشتری دارد. یک ساکن هانوی و یک ساکن سایگون زبان نوشتاری مشترکی دارند، اما آن را با دهان‌های متفاوتی ادا می‌کنند، صبحانه‌های متفاوتی می‌خورند و روایت‌های کمی متفاوت از همان مناقشهٔ هزارساله با چین را نقل می‌کنند.

زبان ویتنامی به خانوادهٔ اتریش‌آسیایی، در شاخهٔ ویتیک، تعلق دارد؛ یعنی نزدیک‌ترین خویشاوندان زنده‌اش زبان موونگ و زبان‌های کوچک‌تر مناطق کوهستانی مانند چوت و تو هستند، نه چینی‌ای که وام‌های فراوانی از آن گرفته است. دستور زبان تا مغز استخوان آسیای جنوب‌شرقی است: تک‌هجایی، نواختی، بدون صرف، و ترتیب کلمات کاری را انجام می‌دهد که صرف در جاهای دیگر انجام می‌دهد. اما واژگان نشان هر قدرتی را دارد که تاکنون به این کشور فشار آورده است: وام‌های چینی برای اداره و انتزاع، فرانسوی برای قهوه و نان و بوروکراسی، و اکنون انگلیسی برای همه‌چیزهای تازه. گذار از چو نوم و چینی کلاسیک به خط لاتین‌بنیاد کوک نگو در اوایل قرن بیستم یکی از تندترین تغییرات خط در تاریخ جدید است و پابرجا ماند.

دین در ویتنام به‌ندرت به شکل مرتبی در فرم سرشماری جای می‌گیرد. بودیسم ماهایانا چارچوب غالب است، اما درون عمل گسترده‌تری قرار دارد که اخلاق کنفوسیوسی، کیهان‌شناسی دائویی و تکریم نیاکان را نیز شامل می‌شود که زیر همه‌چیز دیگر جریان دارد. بیشتر خانواده‌ها محرابی نگه می‌دارند؛ بیشتر رویدادهای مهم زندگی با بخور همراه است؛ و بیشتر مردم خود را بودایی توصیف می‌کنند، درحالی‌که کارهایی انجام می‌دهند که یک راهب سخت‌گیر اصلاً بودایی نمی‌نامد. مذهب کاتولیک که مبلغان آن را آوردند و در دوران فرانسوی‌ها ریشه دواند، اقلیتی واقعی را تشکیل می‌دهد، به‌ویژه در جنوب و میان جامعه‌های پراکنده در خارج از کشور.

خود این پراکندگی بخشی از هویت ویتنامی مدرن است. خروج پس از 1975 جامعه‌های ویتنامی را در کالیفرنیا، تگزاس، حومهٔ پاریس، سیدنی، تورنتو و نقاطی در آلمان و سرزمین‌های چک پراکند؛ موج‌های بعدی مهاجرت کارگری، کارگرانی را به تایوان، کره و ژاپن فرستادند. این جامعه‌ها حاشیه‌ای نیستند؛ آن‌ها حواله‌های مالی، موسیقی، غذا و نظرات سیاسی را به وطن می‌فرستند و معنای «ویتنامی» را در هر دهه‌ای شکل می‌دهند. قوم‌های موونگ و نونگ و جای و دیگر گروه‌های کوچک‌تری که در کنار کین فهرست شده‌اند در دسته‌ای متفاوت قرار می‌گیرند: مردمان مرتفعات و مناطق مرزی که زبان‌ها و آداب‌شان در مسیرهایی موازی جریان دارد، گاهی در روایت ملی ادغام می‌شوند و گاهی با ناآرامی از آن متمایز می‌مانند.