اروتیک یوماتیلا

قبیلهٔ اوماتیلا نام خود را از روستایی گرفته که در دهانهٔ رودی قرار داشت که نزدیک مرز کنونی ایالت‌های اورگن و واشینگتن به رود کلمبیا می‌پیوندد، و این مردم در بیشتر تاریخ خود همین بوده‌اند: مردمی رودنشین که زندگی‌شان حول جایی سازمان یافته بود که ماهی سالمون در آن کوچ می‌کرد و جایی که ریشه‌ها از زمین بیرون می‌آمدند. سرزمین آنان فلات خشک داخلی در شرق کوه‌های کسکید است، با دره‌های بازالتی و علف‌های بانچ‌گرس که تا کوه‌های بلو بالا می‌روند، و سال به ترتیبی ثابت از میان آن می‌گذشت. بهار برای جمع‌آوری کوس و کاماس در ارتفاعات، تابستان برای صید سالمون در آبشارها، اواخر تابستان برای چیدن توت‌های وحشی در کوهستان، و پاییز برای شکار گوزن و واپیتی. این توالی تنها تاریخ نیست. قبایل متحد ادارهٔ منابع طبیعی خود را بر همان ترتیب نخستین غذاها بنا کرده‌اند: آب، سالمون، گوزن، کوس، توت وحشی، همان ترتیبی که غذاها در وعدهٔ خانهٔ بلند سرو می‌شوند، و شاید این تنها موردی در جهان باشد که یک نهاد دولتی نمودار سازمانی خود را از یک آیین گرفته باشد. زبان آنان، ایچیشکین، گویشی از زبان ساهاپتین است که همراه با زبان نز پرس خانوادهٔ کوچک ساهاپتی را تشکیل می‌دهد: همسایگان در امتداد کلمبیا به زبان‌هایی نزدیک و خویشاوند سخن می‌گفتند و فهمیدن یکدیگر در میان آن روستاها تلاش می‌خواست اما نیاز به مترجم نداشت.

اسب‌ها حدود دههٔ 1730 به فلات رسیدند و مقیاس همه‌چیز را دگرگون کردند: خانواده‌های اوماتیلا را از فراز کوه‌های راکی برای شکار گاومیش آمریکایی می‌بردند و مهره‌دوزی، خیمه‌های پوستی و جامه‌های آیینی پردار را با خود بازمی‌آوردند که اکنون در کنار کارهای قدیمی‌تر فلات قرار دارند: کیسه‌های بافته‌شده از پوست ذرت، کلاه‌های سبدی بافته‌شده، و صدف دنتالیوم که از راه تجارت از ساحل به این سرزمین می‌رسید. شورای معاهدهٔ 1855 در والاوالا قبایل اوماتیلا، کایوس و والاوالا را در یک رزرواسیون واحد نزدیک شهر کنونی پندلتون در ایالت اورگن گرد آورد، و قانون اسلیتر مصوب 1885 آن رزرواسیون را به صفحه‌ای شطرنجی از مالکیت قبیله‌ای و غیرقبیله‌ای تقسیم کرد که هنوز همان‌گونه باقی است. دین جای آیین‌های پیشین را نگرفت بلکه لایه‌ای روی آن‌ها نشست. واشات، آیین خانهٔ بلند معروف به هفت طبل، همچنان برپاست، با مراسم یکشنبه‌ها و جشن ریشه و جشن سالمون در بهار، و عضویت در کلیساهای کاتولیک و پرسبیتری در کنار آن ادامه دارد، اغلب در همان خانواده‌ها. تلخ‌ترین فصل دوران معاصر به رودخانه مربوط است. انحراف‌های آبیاری تا حوالی سال 1914 رود اوماتیلای پایین را خشک کرد و ماهی سالمون نزدیک به یک قرن از آمدن بازایستاد. قبایل دهه‌ها را در نبرد بر سر آب گذراندند و تا دههٔ 1990 دسته‌های مهاجر سالمون بازگشتند. این یکی از نادرترین داستان‌های احیاست که واقعاً به سرانجام رسید، و به همین دلیل امروز قبایل به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای در مدیریت ماهی و آب جدی گرفته می‌شوند، افزون بر کازینو، زمین‌های گندم اجاره‌ای و مؤسسهٔ فرهنگی تاماستسلیکت که مسیر اورگن را از نگاه کسانی روایت می‌کند که از پیش در آنجا بودند.