اروتیک تولا

تولا مردمی کوهستانی هستند و تپه‌ها بسیاری از چیزها را دربارهٔ آنان توضیح می‌دهند. سرزمین آنان بلندی سنگلاخی در جنوب ایالت گومبه، در شمال‌شرقی نیجریه، و در فاصله‌ای کوتاه از شهر کالتونگو است. جامعه‌شان حول چند سکونتگاه اصلی سازمان یافته است که نام‌هایشان هنوز تقسیمات اصلی آن را نشان می‌دهد: Tula Yiri، Tula Wange و Tula Baule. با معیارهای نیجریه، آنان مردمی کوچک‌اند که در میان دیگر مردمان کوچک زندگی می‌کنند. آنچه آنان را کنار هم نگه می‌دارد آن سرزمین، زبانی مشترک و عادتی دیرینه در پایداری در مناطق دشوار است.

آن زبان که تولا نیز نامیده می‌شود، به زبان‌های آداماوا در خانوادهٔ نیجر-کنگو تعلق دارد. نزدیک‌ترین خویشاوندان آن را جوامع تپه‌نشین همسایه‌ای چون واجا و دادیا به سخن می‌گویند. آنچه آن را جالب می‌کند زبان همسایه‌اش است. تانگالی که در کالتونگو و اطراف آن به آن سخن گفته می‌شود، زبانی چادی و از خانوادهٔ آفروآسیایی است که با آن بی‌ارتباط است. از این رو مرز میان تولا و نزدیک‌ترین همسایگانشان یکی از عمیق‌ترین شکاف‌های زبانی در آفریقاست و مردم هر روز از آن عبور می‌کنند. هوسا زبان مشترک تجارت در سراسر منطقه است و انگلیسی زبان مدرسه و دولت است.

سرزمین تاریخ تولا را شکل داد. در قرن نوزدهم امارت فولانیِ گومبه در دشت‌های اطراف گسترش یافت، و مردمان تپه‌نشین در سراسر این بخش از نیجریه از زمین‌های پرشیب و ناهموار برای دور ماندن از دسترس آن و حفظ خودمختاری‌شان بهره بردند. حکومت بریتانیا در اوایل قرن بیستم تولا را به دستگاه اداری استعماری شمال نیجریه پیوند داد و شهرک‌هایشان اکنون در منطقهٔ حکومت محلی کالتونگو قرار دارد.

زندگی دینی در قرن گذشته به شدت تغییر کرده است. مبلغان مسیحی در جنوب گومبه نفوذ عمیقی یافتند و کلیساها اکنون برای بسیاری از تولا در مرکز زندگی اجتماعی قرار دارند، در حالی که اسلام نیز پیروان خود را دارد. دین سنتی کهن‌تر به‌طور کامل ناپدید نشده است. در سراسر منطقه، دین با هویت گره خورده است. تولا مانند همسایگانشان خود را اقلیتی متمایز در شمالی می‌بینند که در آن اسلام و هوسا و فولانی مدت‌ها لحن آن را تعیین کرده‌اند.

بیشتر تولا همچنان در سرزمین‌های زادگاهی‌شان و اطراف آن کشاورزی می‌کنند. بسیاری دیگر برای تحصیل و کار به گومبه و دیگر شهرهای نیجریه رفته‌اند و نام، و تپه‌های پشت آن را با خود همراه دارند.