اروتیک تورغوت‌ها

ترغوت‌ها یکی از چهار قوم اویرات هستند، مغول‌های غربی که تاریخشان بیشتر تاریخ جابه‌جایی است. این نام شبیه شرح شغل است: torghud نگهبانان روزِ هنگ خانوادگی خان‌های مغول بودند، مردانی که هنگام برگزاری دربار نگهبانی می‌دادند، و ترغوت‌ها هرگز عجله‌ای برای نفی این پیوند نداشته‌اند. آنچه واقعاً آنان را کنار هم نگه می‌دارد محدودتر است. گویشی از اویراتی که آن‌قدر از مغولی خلخایی فاصله دارد که رسم‌الخط مخصوص خود را می‌طلبد، و در سال ۱۶۴۸ آن را به دست آورد، هنگامی که راهب زایا پاندیتا «خط روشن» را ابداع کرد تا مصوت‌های اویراتی بدون حدس‌زدن نوشته شوند. مکتب گلوگ از بودایی تبتی که نجبای اویرات در آغاز سده هفدهم پذیرفتند و هنوز چارچوب تولد، تشییع جنازه و سال نوی قمری است. و علاقه‌ای به نشانه‌های کوچک متمایزکننده: منگوله سرخ بر فرق کلاه، ulan zala، نسل‌ها چیزی بود که اویرات را از دور از خلخا بازمی‌شناساند. خط روشن هنوز در مدارس ترغوت در سین‌کیانگ تدریس می‌شود. در کالمیکیا در برابر خط سیریلیک بازنده شد و به صورت مهارتی تخصصی باقی مانده است.

در آغاز سده هفدهم، با تنگی مراتع و برتری چوروس‌ها در دزونگاریا، گروه بزرگی از ترغوت‌ها به رهبری خو اورلوک به سوی غرب کوچ کردند. آنان از استپ قزاق گذشتند و حدود ۱۶۳۰ در پایین‌دست ولگا مستقر شدند، و دولتی که آنجا بنا کردند، خانات کالمیک، تنها حکومت بودایی در اروپا بود. این دولت حدود ۱۴۰ سال دوام آورد. تا سال ۱۷۷۱ شهرک‌نشینی روسی چراگاه‌ها را تنگ کرده بود و خواسته‌های امپراتوری برای سواره‌نظام آخرین ذره حسن نیت را از میان برده بود، پس اوباشی خان مردمش را به خانه بازگرداند. آن عبور زمستانی رویدادی است که هنوز هر جامعه ترغوتی از آن شمار سال می‌گیرد. ولگا یخ نزد و اردوگاه‌ها را در ساحل غربی به حال خود رها کرد؛ آنان ماندند و نسلشان امروز کالمیک‌ها هستند. کسانی که به شرق رفتند ماه‌ها زیر فشار غارتگران و گرسنگی بودند و تنها بخشی از آنان به سرزمین چینگ رسیدند. امپراتور چیانلونگ آنان را پذیرفت، در اطراف حوضه یولدوس و هوبوکسار در آنچه اکنون سین‌کیانگ است ساکن کرد، و کل ماجرا را به چهار زبان بر سنگ‌نوشته‌هایی در چِنگده حک کرد. ترغوت‌ها هنوز در علفزارهای بایانبولاک اسب می‌چرانند و در هوبوکسار شتر نگه می‌دارند، و در شمار مغول‌های خوود در غرب مغولستان به حساب می‌آیند. شاخه ولگا در سال ۱۹۴۳ یکجا به سیبری تبعید شد و در ۱۹۵۷ اجازه بازگشت یافت. زبان هنوز از آن بهبود نیافته است.