اروتیک توها

قوم تو به آسانی نادیده گرفته می‌شود و این بخشی از داستان آن‌هاست. نام آن‌ها واژه‌ای چینی‌ویتنامی است به معنای زمین یا خاک بومی. نوشته‌های قدیمی فرانسوی و ویتنامی این نام را برای بیش از یک قوم به کار می‌بردند، که بیشترین آن‌ها قوم تای در مرزهای دورافتادهٔ شمال بود، و آن هم گروهی کاملاً متفاوت است. شمار تو که امروزه شناخته می‌شوند حدود نود هزار نفر است و در منطقهٔ تپه‌ای و میانی غرب نگه‌آن و جنوب تان‌هوآ زندگی می‌کنند، جایی که دشت ساحلی شمال مرکزی به رشته‌کوه‌هایی می‌رسد که به سمت لائوس کشیده شده‌اند. آن‌ها یکی از 54 گروه قومی رسمی ویتنام‌اند. زبان و تاریخ‌شان چنان به اکثریت ملی نزدیک است که تفاوت آن‌ها از بیرون به سادگی دیده نمی‌شود.

زبان تو به شاخهٔ ویتیک خانوادهٔ استرواسیایی تعلق دارد، در کنار ویتنامی و موونگ، و گوینده‌ی ویتنامی در آن ریشه‌های آشنایی می‌شنود. این زبان در واقع مجموعه‌ای از گویش‌های محلی است و بیشتر گویندگانش به ویتنامی هم مسلط‌اند. این انعطاف با خود این گروه همخوان است. زیر نام رسمی واحد، چندین جامعه با نام‌ها و ریشه‌های خاص خود قرار دارند، از جمله کئو، مون، کوی، دان لای، لی‌ها و تای پونگ. برخی از آن‌ها اجدادشان را به مهاجرانِ ویت و موونگ می‌رسانند که نسل‌ها پیش به تپه‌ها کوچیدند. برخی دیگر جوامع کوچک جنگلی بودند که هنگام تدوین فهرست اقوام توسط دولت در سال 1979 به این دسته افزوده شدند. دان لای در کنار جویبارهای جنگل پو ماط، نزدیک کون کوونگ، زندگی می‌کند و به عادتی کهن شناخته می‌شود: خوابیدن در حالی که کنار آتش‌دان نشسته‌اند. آن‌ها این را عادتی از نیاکان می‌دانند که باید همیشه آماده فرار از جانوران وحشی و تعقیب‌کنندگان بودند.

زندگی روزمره حول برنج می‌چرخد که در شالیزارهای دره‌ها و در مزارع مرتفع روی دامنه‌ها کشت می‌شود، همراه با باغچه‌ها، دام و آنچه جنگل هنوز فراهم می‌کند. روستاهای قدیمی خانه‌هایشان را روی پایه می‌ساختند؛ امروز بسیاری از خانواده‌ها در خانه‌های هم‌سطح زمین زندگی می‌کنند که تا حد زیادی شبیه خانه‌های همسایگان کین‌شان است. آیین‌های مذهبی بر خانواده و روستا متمرکزند. نیاکان در محراب خانوادگی گرامی داشته می‌شوند، به ارواح نگهبان نذورات تقدیم می‌شود، و چرخهٔ آیینی سال هم از چرخهٔ کشاورزی پیروی می‌کند و هم از جشن‌های قمری که در سراسر ویتنام برگزار می‌شوند. قرن بیستم سرزمین اصلی تو را دگرگون کرد. خاک بازالتی قرمز فلات فو کوی، در اطراف نگیادان و تای‌هوآ امروزی، مزارع فرانسوی و سپس مزارع بزرگ دولتی را جذب کرد. آن مزارع هزاران تن از ساکنان دشت‌ها را آوردند و روستاهای تو محاصرهٔ تازه‌واردانی شد که قهوه، کائوچو و میوه می‌کاشتند. آنچه باقی مانده هویتی است که برای واقعی بودن لازم نیست متفاوت به نظر برسد.