اروتیک تبولی

تبولی‌ها در ارتفاعات اطراف دریاچه سبو در کوتاباتوی جنوبی، در جزیره میندانائوی جنوبی فیلیپین زندگی می‌کنند؛ سرزمینی پر از مه، دامنه‌های پلکانی و تپه‌های جنگلی که آنان را تا حدی از جمعیت‌های مسیحی و مسلمان ساکن دشت‌ها، که بیشتر جنوب را در اختیار دارند، دور نگه داشته است. آنان یکی از اقوام لوماد هستند، اصطلاحی فراگیر برای بومیان میندانائو که نه اسلامی شده‌اند و نه مسیحی، و با لجاجت بر این تمایز پافشاری کرده‌اند. استعمار اسپانیا به سختی به آنان رسید. دوران آمریکایی‌ها تنها اندکی به آنان دست زد. حتی امروز نیز جهان تبولی بیشتر گرد دریاچه سبو و شهرداری‌های پیرامون آن می‌چرخد تا شهرهای ساحلی پایین‌دست.

زبان آنان به شاخه جنوب میندانائو از خانواده اوسترونزیایی فیلیپینی تعلق دارد، با زبان‌های بلان و تیرورای خویشاوند است، اما با زبان سبوانو که همسایگان دشت‌نشین‌شان بدان سخن می‌گویند، متقابلاً قابل فهم نیست. واژگان آن پر از اصطلاحات مربوط به بافندگی، رؤیا و جهان ارواح است؛ سه چیزی که برای تبولی‌ها در واقع از هم جدا نیستند. زندگی دینی آنان جان‌باورانه است: کیهان‌شناسی چندلایه‌ای از ارواحی که در رودخانه‌ها، جنگل‌ها، آسمان و خانه ساکن‌اند و از طریق متخصصان آیینی و رؤیاها میانجی‌گری می‌شوند. مبلغان مسیحی و انجیلی نفوذ کرده‌اند و بسیاری از تبولی‌ها امروز به‌صورت اسمی خود را به این یا آن کلیسا منسوب می‌دانند، اما دانش ارواحی کهن‌تر نه آنقدر جایگزین شده، بلکه بیشتر در زیر آن‌ها پنهان مانده است.

پارچه‌ای که تبولی‌ها بیش از همه بدان شناخته می‌شوند تنالاک است، پارچه‌ای بافته‌شده از الیاف آباکا با رنگ‌های قرمز تیره، سیاه و عاجی. تنها زنان آن را می‌بافند و گفته می‌شود که نقش‌ها در رؤیا به بافنده می‌رسند و از فو دالو، روح آباکا، منتقل می‌شوند. بافنده طرحی را نمی‌کشد؛ آن را به یاد می‌آورد. پارچه را بی‌ملاحظه نمی‌برند و گام برداشتن روی آن خطایی جدی است. این گونه جزئیات است که هنر دستی تبولی را از بافته‌های سوغاتی‌گونه‌ای که در بازارهای مانیلا فروخته می‌شود متمایز می‌کند: این شیء ثبتی از رابطه‌ای با یک روح است، نه یک نقش تزئینی.

فراتر از بافندگی، تبولی‌ها به‌خاطر صنایع مفرغی، منجوق‌دوزی و هگالونگ، عودی دو سیمه که موسیقی‌اش همراه خواستگاری و قصه‌گویی است، شناخته می‌شوند. ازدواج‌ها به‌طور سنتی مبادلات پیچیده‌ای از اسب و کالاهای مفرغی را دربر دارد، و چندزنی، در گذشته و در برخی خانواده‌ها هنوز هم، میان کسانی که توان مالی آن را دارند رواج داشته و دارد. این جامعه با موفقیت‌های متفاوت کوشیده است قلمرو نیاکانی خود را در برابر قطع درختان، طرح‌های برق‌آبی و دست‌اندازی کشاورزی صنعتی دست‌نخورده نگه دارد؛ این مبارزه اکنون بخشی از معنای تبولی بودن است.