اروتیک استولو

مردم Stó:lō نام خود را از چیزی گرفته‌اند که همواره زندگی‌شان را سامان داده است: stó:lō واژه‌ای در زبان Halq'eméylem به معنای رودخانه است و این رودخانه، بخش پایینی رود فریزر در جنوب غربی بریتیش کلمبیا است. سرزمین آنان، S'ólh Téméxw، از دهانه دره فریزر نزدیک ییل آغاز می‌شود و از کنار هوپ و چیلیواک و میشن به سوی ساحل امتداد می‌یابد. هویت Stó:lō بیش از آنکه یک قبیله واحد باشد، شبکه‌ای از اجتماعات رودخانه‌ای است، از جمله Ts'elxwéyeqw و Semá:th و Pilalt و Tait. خویشاوندی، زبان مشترک و مهاجرت‌های فصلی ماهی سالمون که همه آنان را تغذیه می‌کرد، این اجتماعات را کنار هم نگه می‌دارد.

زبان Halq'eméylem گویش بالادست رودخانه از زبان Halkomelem است که از خانواده زبان‌های سالیش ساحلی به شمار می‌آید. گویش‌های دیگر آن در پایین‌دست رودخانه در Musqueam و در آن سوی تنگه جورجیا در جزیره ونکوور سخن گفته می‌شوند. درست در بالادست ییل، مردم Nlaka'pamux به زبانی از خانواده سالیش داخلی سخن می‌گویند، بنابراین دره فریزر جایی است که گفتار، همچون آب‌وهوا، از ساحل به داخل سرزمین تغییر می‌کند. تعداد اندکی از گویشوران روان Halq'eméylem که زبان مادری‌شان است باقی مانده‌اند و بزرگ‌ترها، نام‌های مکان‌ها و برنامه‌های آموزشی جامعه، این زبان را به آینده منتقل می‌کنند.

ماهی سالمون هنوز تقویم زندگی را تعیین می‌کند. در دره، خانواده‌ها از صخره‌های برآمده با تورهای دستی ماهی می‌گیرند و ماهی سوکی قرمز را روی قفسه‌هایی آویزان می‌کنند تا بادهای گرم تابستان خشکش کنند؛ روشی که تنها اقلیم دره آن را ممکن می‌سازد. ضربه‌های تاریخی زود رسیدند. آبله حدود سال 1782 سراسر منطقه را درنوردید و پیش از خود اروپایی‌ها به آنجا رسید. سایمون فریزر در سال 1808 از آنجا گذشت و هجوم طلاجویان در سال 1858 دره را از معدنچیان انباشت و به تشکیل مستعمره بریتیش کلمبیا انجامید. سپس اراضی رزرو بومیان کوچک‌تر شد. دریاچه Sumas که مردم Semá:th در آن ماهی و پرندگان آبزی صید می‌کردند، در دهه 1920 برای زمین کشاورزی خشک شد. نسل‌هایی از کودکان دوران مدارس شبانه‌روزی مانند Coqualeetza در چیلیواک را گذراندند که محوطه آن اکنون میزبان نهادهای فرهنگی Stó:lō است.

مسیحیت که به دست مبلغان کاتولیک و متدیست آورده شد، گسترده است، اما زندگی کلیسایی در کنار آیین‌های کهن‌تر جریان دارد و جای آن‌ها را نمی‌گیرد. در زمستان، دودخانه‌ها برای رقص ارواح پر می‌شوند، آیینی خصوصی که دور از دوربین‌ها حفظ می‌شود. خانواده‌ها مراسم سوزاندن برگزار می‌کنند تا مردگان را غذا و پوشاک دهند. آنان نام‌های نیاکان را در گردهمایی‌هایی منتقل می‌کنند که در آن‌ها به شاهدان دعوت‌شده پول داده می‌شود تا آنچه را دیده‌اند به یاد بسپارند، و برخی تبارها حق موروثی بیرون آوردن نقاب‌های sxwó:yxwey را دارند. خود سرزمین حامل کار Xexá:ls است، یعنی دگردیسی‌گرانی که انسان‌ها را به سنگ بدل کردند. یکی از این نیاکان، T'xwelátse، به جنوب و به ایالت واشنگتن برده شد و تا سال 2006 به خانه بازنگشت.