اروتیک نوها

مردم نو نام خود را از رودخانه گرفته‌اند و بیشتر داستانشان با رودخانه گره خورده است. رودخانه نو جیانگ، که پس از خروج از چین به سالوین تبدیل می‌شود، در شمال غرب یوننان دره‌ای چنان باریک و ژرف می‌برد که روستاها نه در کف دره، بلکه روی شیب‌ها قرار دارند و میان رشته‌کوه‌های گائولیگونگ و بیلوو گیر کرده‌اند. بیش از سی هزار نفر به‌عنوان نو شمرده می‌شوند و این آنان را یکی از کوچک‌ترین ملیت‌های رسمی چین می‌کند. بیشترشان در شهرستان‌های گونگشان، فوگونگ و لانپینگ زندگی می‌کنند و شمار اندکی جامعه در آن سوی خط تقسیم کوهستان، در جنوب شرقی تبت.

این دسته‌بندی گسترده‌تر از آن است که برچسبش نشان می‌دهد. آنچه دولت در دهه ۱۹۵۰ به‌عنوان یک ملیت واحد به رسمیت شناخت، در واقع چند جامعهٔ جداگانه است که اغلب نمی‌توانند سخن یکدیگر را بفهمند. نوسوهای فوگونگ و لوشوی به زبانی از خانوادهٔ لولوییش سخن می‌گویند که به زبان یی نزدیک‌تر است تا به همسایگانشان در بالادست رودخانه. آنانگ‌های گونگشان و زاوزوهای لانپینگ به زبان‌های خانوادهٔ نونگیش سخن می‌گویند که در عوض به دولونگ در آن‌سوی کوه پیوند دارند. از زبان آنانگ تنها شمار بسیار اندکی به‌طور روان سخن می‌گویند. امروزه بیشتر نوها زندگی روزمرهٔ خود را به زبان لیسو، زبان مشترک منطقه، یا به زبان ماندارین می‌گذرانند و هیچ‌یک از این زبان‌ها خط مستقل نداشته‌اند.

دین در این دره لایه‌لایه است. کهن‌ترین آیین بر ارواح طبیعت و نیاکان متمرکز است و ساحتش در دست متخصصان آیینی است نه روحانیون. بودیسم تبتی به روستاهای شمالی، در امتداد جاده به سوی تبت، رسید. از اواخر سدهٔ نوزدهم، مبلغان کاتولیک که از مرزهای تبت پایین آمدند و پروتستان‌هایی که از سوی برمه وارد شدند، کلیساهای سنگی در دره به جا گذاشتند، از این رو سرود خواندن در یک روستای نو صبح یکشنبه چیزی عادی است نه عجیب.

دو چیز در ذهن هر کسی که مدتی آنجا بگذراند می‌ماند. نخست، شیوهٔ عبور مردم از آب: تاب‌های طنابی که از این کرانه به آن کرانه کشیده می‌شوند و با سرعت روی تختهٔ چوبی سُر خورده از آن‌ها گذشته می‌شود، شیوه‌ای که هنوز کسانی که فرزندانشان اکنون از پل‌های بتنی استفاده می‌کنند، با جزئیات آن را توصیف می‌کنند. دوم، خانه، که روی ده‌ها ستون باریک که در شیب کوبیده شده‌اند بالا آورده می‌شود و به دلایلی آشکار «خانهٔ هزار پا» نامیده می‌شود. پارچهٔ سنتی کنف بود که در خانه ریسیده و بافته می‌شد. دابیا، یک ساز زهی کوچک با زخمه، بیشتر ترانه‌های عاشقانه را همراهی می‌کند. در گونگشان جشن پریان بهاری روستاییان را به غارهای سنگ آهک می‌فرستد تا آبی را که مقدس شمرده می‌شود گرد آورند، آیینی که هیچ همتای روشنی در میان مردمان همسایه ندارد. راه‌ها، مطالعات نیروگاه‌های برق‌آبی و مهاجرت کارگری در طول زندگی یک نسل دره را بازساخته‌اند، و نوها این تغییرات را پذیرفته‌اند بی‌آنکه از مردم آن رودخانه بودن دست بکشند.