اروتیک نیسگا

نیسگا‌ها مردم یک رودخانه‌اند. رودخانه ناس از کوه‌های ساحلی از طریق شمال‌غربی بریتیش کلمبیا به سوی اقیانوس آرام جاری است و چهار روستا در کنار آن قرار دارند: گیتلاکستآمیکس، گیتوینکسیهلکو، لاکسگالتس‌آپ و گینگولکس. اکنون حدود نیمی از شهروندان این ملت در جای دیگری زندگی می‌کنند، بیشتر در تررس، پرنس روپرت و ونکوور، و معاهده‌ای که این ملت را اداره می‌کند، به آن ساکنان شهری کرسی داد، به‌جای آنکه مهاجرت به شهر را استعفا تلقی کند.

نسب از طریق مادر منتقل می‌شود. هر نیسگایی به یکی از چهار پدیک تعلق دارد، یعنی گانادا، گیسک‌آست، لاکسگیبوو و لاکسسگیک، و در درون آن به یک ویلپ، خانه‌ای که نام‌ها، آواها، نشان‌ها و قطعه‌ای مشخص از سرزمین را در خود نگه می‌دارد. آیوکل، پیکره قانون نیسگا که به‌صورت شفاهی منتقل می‌شود و در جشن‌ها با صدای بلند خوانده می‌شود، همان چیزی است که این داشته‌ها را معتبر می‌کند: مالکیت در اینجا به این بستگی دارد که چه کسی شاهد چه بوده، و تالار جشن دادگاه ثبت است. کانادا جشن را در سال 1885 ممنوع کرد و تا سال 1951 غیرقانونی باقی ماند.

تاریخ بر دو رویداد استوار است. حدود سال 1700 کوه آتشفشانی تسآکس فوران کرد و جریان گدازه‌ای را در کف دره راند، دو روستا را زیر خود دفن کرد و به شمار سنتی، حدود دو هزار نفر را کشت. این آخرین فوران آتشفشانی در کانادا است، بستر گدازه پس از سه قرن هنوز سنگ سیاه و برهنه است، و روایت نیسگا درباره علت آن، یعنی کودکانی که ماهی‌های سالمون را با چوب‌های آتشین آزار می‌دادند، بی‌وقفه از نسلی به نسل دیگر رسیده است. رویداد دوم کالدر است. فرانک کالدر مسئله حق نیسگا‌ها بر سرزمین را به دادگاه عالی کانادا برد، و حکم سال 1973 که خود دو دستگی داشت، اتاوا را واداشت بپذیرد که حق بومیان بر سرزمین در قانون کانادا وجود دارد. این خط مستقیم به توافق‌نامه نهایی نیسگا در سال 2000 می‌رسد، نخستین معاهده مدرن در بریتیش کلمبیا، که قانون هندی‌ها را در این دره لغو کرد و به جای آن دولت نیسگا لیسیمز را نشاند.

این زبان به خانواده کوچک تسیمشیانی تعلق دارد و آن‌قدر به گیتکسان در بالادست رودخانه نزدیک است که زبان‌شناسان گاهی آن دو را یک زبان می‌شمارند، اما این دو ملت چنین نمی‌کنند. گویشوران روان آن اندک‌اند و بیشترشان سالخورده‌اند، و این ملت مؤسسه آموزش پس از متوسطه خود را در گیتلاکستآمیکس اداره می‌کند، تا تا حدی این وضع را تغییر دهد. مسیحیت در قرن نوزدهم با شدت وارد شد، هم آنگلیکن و هم ارتش نجات، و بیشتر نیسگا‌ها به کلیسا می‌روند؛ کلیسا و تالار جشن مدت‌ها پیش به توافقی رسیده‌اند. بهار هنوز با اولاکون شمرده می‌شود. این ماهی کوچک و روغنی در اواخر زمستان به رودخانه ناس بالا می‌آید، به چربی تبدیل می‌شود و آن‌قدر مدت طولانی به سوی داخل سرزمین مبادله شد که راه‌های قدیمی به «راه‌های روغن» معروف شده‌اند.