اروتیک نافانا

نافانا‌ها از سنوفوهایی هستند که به دوری زیاد از دیگر سنوفوها رسیده‌اند. زبان آنها، نافانرا، به خانواده‌ای تعلق دارد که کانون اصلی آن در شمال ساحل عاج، جنوب شرقی مالی و غرب بورکینافاسو قرار دارد، با این حال نافانا‌ها در جنوب شرقی و در منطقه مرزی جنگل‌ساوانا زندگی می‌کنند، جایی که غرب غنا به شرق ساحل عاج می‌رسد. در غنا آنها حول محور منطقه باندا در منطقه بونو، نزدیک ولتای سیاه، متمرکزند؛ و آن سوی مرز، روستاهایشان پیرامون بوندوکو قرار دارد. این فاصله کلید شناخت آنهاست: مردمی که زبانشان سنوفو است و قرن‌ها در میان همسایگان آکان، کولانگو و ماندِ زیسته‌اند و آزادانه وام گرفته‌اند بی‌آنکه در هیچ‌یک از آنها حل شوند.

نافانرا زبانی از خانواده زبان‌های نیجر-کنگو است که معمولاً در گروه گور جای می‌گیرد، هرچند زبان‌شناسان هنوز بر سر جای دقیق سنوفو اختلاف دارند. این زبان با گفتار آکانی که آن را در غنا احاطه کرده اشتراک اندکی دارد و بسیاری از نافانا‌ها دوزبانه‌اند و به توی سخن می‌گویند، یا در سوی ایوواری به فرانسوی. سندهای قدیمی گاهی آنها را زیر نام‌هایی که بیگانگان بر ایشان نهاده‌اند پنهان کرده‌اند، مانند باندا یا پانتِرا.

سرزمین آنها درون جهانی تجاری کهن قرار دارد. بگوی نزدیک، بازاری بود که بازرگانان ماندِ برای مسیرهای شمال به سوی نیجر، طلا و کولا گرد می‌آوردند، و باندا در این جریان تجاری گرفتار شده بود. در قرن هجدهم باندا زیر فرمان آشانتی درآمد، در حالی که پادشاهی ابرون در گیامان بر ناحیه بوندوکو مسلط بود. سپس مرز استعماری میان ساحل طلا و ساحل عاج فرانسوی، نافانا‌ها را میان دو دولت تقسیم کرد. در سوی غنا، مرکز سیاسی کرسی ارشد در باندا آهنکرو است و سازمان مقام آن از شکل‌های آکانی تبعیت می‌کند که بر جامعه‌ای سنوفوزبان نهاده شده است.

زندگی مذهبی آنها به همین شیوه لایه‌لایه است. مسیحیت و اسلام هر دو پیروانی دارند، اما عمل معابد کهن همچنان پابرجاست، و بیرون از منطقه، نافانا‌ها بیشتر با یکی از شاخه‌های آن شناخته می‌شوند. Bedu، نقابی آیینی که در قرن بیستم در روستاهای نافانا نزدیک بوندوکو شکل گرفت، نقاب‌های چوبی بلند و صاف با طرح‌های هندسی نقاشی‌شده را بیرون می‌آورد و به صورت جفتی رقصیده می‌شود: مرد با شاخ تاج‌دار و زن با دیسک. آنها در دوره جشن سالانه ظاهر می‌شوند تا بیماری و بدشانسی را از جامعه دور کنند، و مردم برکت ایشان را می‌جویند. Bedu جای آیین ضدجادوگری کهن‌تری را گرفت که زیر فشار استعمار و نفوذ مسلمانان کمرنگ شده بود، و همسایگان کولانگو و دگا بعدها آن را پذیرفتند و از آن ابداعی نافانایی ساختند که به بیرون سفر کرد.