اروتیک جن

قوم جن قوم کوچکی در بخش بالایی دره بنوئه نیجریه‌اند. مانند ده‌ها جامعه در این بخش از کمربند میانی، نخست با زبانشان تعریف می‌شوند. زبانشان را دزا می‌نامند و بیگانگان آن را با چند نام ثبت کرده‌اند، از جمله جن، جانجو و جنجو. این در منطقه‌ای رایج است که در آن مقامات استعماری، مبلغان مذهبی و همسایگان هر کدام آنچه را می‌شنیدند ثبت می‌کردند. زادگاه آنان در ایالت تارابا، در منطقه کریم لامیدو، سرزمین کشاورزی ساوانا در سوی شمالی بنوئه است.

دزا یکی از زبان‌های آداماوایی است، شاخه‌ای بزرگ و با مرزهای نامشخص از خانواده نیجر-کنگو که از شرق در سراسر ساوانا به سوی کامرون و فراتر از آن امتداد دارد. در این شاخه، دزا به گروه بیکوین-جن تعلق دارد و ریشه‌هایش را با زبان‌های چند جامعه تپه‌نشین نزدیک مشترک است. این همسایگی شلوغ است. زبان‌های جوکونوییدی از شاخه بنوئه-کنگو در نزدیکی‌اند، زبان‌های چادی از فاصله کوتاهی در شمال آغاز می‌شوند و زبان هوسا بیش از همه زبان بازارها، جاده‌ها و رادیو است. در اینجا، سخن گفتن به بیش از یک زبان امری عادی است، نه مهارتی ویژه.

تاریخ از چند سو بر جن فشار آورد. پادشاهی جوکون با مرکزیت ووکاری قدرت کهن منطقه بود. سپس در قرن نوزدهم جهاد فولانی حکومت امارت‌ها را به سرزمین بنوئه آورد و امارت موری در همین بخش از دره تأسیس شد. اقوام کوچکی که میان این قدرت‌ها گرفتار بودند، بسته به شرایط مذاکره می‌کردند، خراج می‌پرداختند، عقب می‌نشستند یا مقاومت می‌کردند. حکومت بریتانیا بعدها این منطقه را به شمال نیجریه پیوست. پس از استقلال، مرزهای ایالتی چند بار بازترسیم شد تا اینکه در سال 1991 بخشی از ایالت تارابا شد.

بیرون از منطقه خودشان، جن بیشتر از طریق جدول‌های طبقه‌بندی زبان‌شناسان شناخته می‌شوند که درباره خود مردم چیز کمی می‌گویند. آنان جامعه روستایی زنده‌ای هستند و با همان پرسش‌هایی روبه‌رواند که بیشتر اقوام کوچک کمربند میانی با آن مواجه‌اند: آیا دزا در میان جوانان در برابر هوسا دوام می‌آورد، با افزایش فشار بر زمین کشاورزی، زمین و آب چگونه تقسیم می‌شود، و گروهی به این اندازه چگونه در سیاست ایالتی شنیده می‌شود.