اروتیک مونایی‌ها

مونانی‌ها نام خود را از مونا گرفته‌اند، جزیره‌ای آهکی و کم‌ارتفاع در سواحل جنوب‌شرقی سولاوِسی در اندونزی. این جزیره بر اساس معیارهای اندونزی خشک است: تپه‌های کارستی موج‌دار، خاک نازک، و جنگل‌های درختچه‌ای ساج که در امتیاز هلندی کاشته شده‌اند؛ و همین خشکی، مردم آن را شکل داده است. در حالی که همسایگان اقتصاد خود را بر برنج آبی و دریا بنا کرده‌اند، مونانی‌ها مدت‌هاست کاساوا، ذرت و غده‌های دیم کشت می‌کنند، گاو و گاومیش آبی را در مراتع باز داخلی نگه می‌دارند، و چوب ساج را برای کارگاه‌های کشتی‌سازی بوتون و ماکاسار می‌برند. شمار آنان بیش از نیم میلیون نفر برآورد می‌شود، که بیشترشان هنوز در مونا و جزیره‌های کوچک اطراف آن زندگی می‌کنند، با مهاجرت پیوسته به کندری، Bau-Bau و شهرهای شرق اندونزی.

زبان آنان که مونانی یا Wuna هم نامیده می‌شود، به شاخه Muna-Buton از زیرگروه سِلِبیک خانواده زبان‌های اوسترونزی تعلق دارد؛ خانواده‌ای کوچک و از نظر محلی منسجم که زبان‌های جنوب‌شرقی سولاوِسی و جزیره‌های نزدیک به آن را دربر می‌گیرد. این زبان آن‌قدر به Cia-Cia و زبان‌های بوتونی نزدیک است که گویشوران غالباً می‌توانند تا حدی حرف همسایه را دنبال کنند، و آن‌قدر دور است که ادبیات ویژه خود را دارد: معماها، شجره‌نامه‌ها، و روایت‌های بلند آوازخوانی‌شده‌ای به نام kantola. گویش‌ها میان شمال و جنوب جزیره تفاوت محسوسی دارند، و شکل نوشتاری استانداردی با خط لاتین در کنار زبان اندونزیایی در مدارس محلی تدریس می‌شود.

اسلام از راه سلطنت بوتون وارد شد؛ سلطنتی که مونا را در قرن شانزدهم به عنوان یک واحد سیاسی تابع در خود جذب کرد و بخش بزرگی از حافظه سیاسی آن را شکل داد. آیین امروز مونانی‌ها سنی و شافعی است و با آداب کهن‌تری درهم تنیده است: آیین‌های چرخه زندگی پیرامون تولد، ختنه، و خلوت بلوغ دختران که با نام karia'a شناخته می‌شود، هم به‌عنوان تکالیف اسلامی و هم به‌عنوان میراث نیاکانی به‌جا آورده می‌شوند، بی‌آنکه هیچ‌یک از دو سوی این بافت کم‌ارزش تلقی شود. حاکم سنتی، راجای مونا، در دوران جمهوری اندونزی اقتدار سیاسی خود را از دست داد، اما عنوان و کارکردهای تشریفاتی آن باقی مانده است و تبارهای اشرافی همچنان در مذاکرات ازدواج و شوراهای عرفی نقش دارند. اسب‌سواری همچنان نشانه هویت است: مونا از معدود مناطق شرق اندونزی است که اسب‌های کوچک جزیره‌ای هنوز در آن پرورش و مسابقه داده می‌شوند؛ و نقاشی‌های غاری ماقبل تاریخ در لیانگ کابوری، نگاره‌های ساده با خاک گِلی رنگی از شکارچیان و سواران بر دیواره‌های آهکی، در محل ادعا می‌شود که نیاکان مستقیم‌اند نه صرفاً آثار باستان‌شناختی.