اروتیک موالانگ

مووالانگ‌ها قومی از دایاک‌ها هستند که در منطقه رودخانه بلیتانگ در کالیمانتان غربی، در سوی اندونزیایی بورنئو زندگی می‌کنند. ساده‌ترین راه شناخت ایشان از راه گوش است. زبانشان به شاخه ایبانیک زبان‌های مالایایی تعلق دارد. آن‌قدر به ایبان نزدیک است که یک روستایی مووالانگ و یک گویشور ایبان از آن سوی مرز ساراواک می‌توانند با تلاش اندکی یکدیگر را بفهمند. این نزدیکی داستانی خانوادگی نیز هست. سنت شفاهی مووالانگ‌ها نیاکانشان را به تامپون جوآه می‌رساند، سکونتگاهی افسانه‌ای در منطقه کنونی ریجنسی سانگائو، و دیگر اقوام ایبانیک مانند سبروانگ، کانتو و دسا روایت‌های خود را از همین داستان دارند. هنگامی که تامپون جوآه از هم پاشید، مردمش در امتداد رودخانه‌های جداگانه پراکنده شدند. مووالانگ‌ها بلیتانگ و شاخه‌های آن را گرفتند که اکنون بخشی از ریجنسی سکادائو است، و برخی از جوامعشان به سینتانگ همسایه می‌رسد.

زندگی روستایی مدت‌ها بر محور برنج دیم می‌چرخید. خانواده‌ها مزارع خود را پاک می‌کنند، می‌سوزانند و می‌کارند، در چرخه‌ای که آدات بر آن حاکم است، یعنی حقوق عرفی که اختلافات را نیز فیصله می‌دهد، جریمه‌ها را تعیین می‌کند و آیین‌هایی را که سال کشاورزی را آغاز و پایان می‌دهند، مقرر می‌سازد. در اطراف مزارع، باغ‌های کائوچو و باغ‌های میوه قدیمی قرار دارند که محل سکونت نسل‌های پیشین را نشان می‌دهند، به طوری که خود جنگل به سندی بدل می‌شود از اینکه چه کسی بر زمین حق دارد. خانه بلند زمانی سکونتگاه معمول بود و هنوز در برخی روستاها برپاست. امروزه بسیاری از خانواده‌ها در خانه‌های تک‌واحدی زندگی می‌کنند، تغییری که در دهه‌های نظم نوین، زمانی که دولت مردم را از سکونت در خانه‌های بلند بازمی‌داشت، شتاب گرفت.

بیشتر مووالانگ‌ها کاتولیک‌اند، در پی فعالیت‌های تبشیری‌ای که در قرن بیستم در نواحی داخلی کالیمانتان غربی گسترش یافت، و اقلیتی پروتستان نیز وجود دارد. تغییر دین تقویم کهن را از میان نبرد. جشن گاوای پس از برداشت محصول، که میان جوامع ایبانیک مشترک است، هنوز خانواده‌ها را به خانه بازمی‌گرداند، و نذورات عرفی و جریمه‌های آدات در کنار آیین عشای ربانی یکشنبه بدون اصطکاک چندانی وجود دارند. فشارهای کنونی اقتصادی‌اند. امتیازهای نخل روغنی و چوب در سراسر سکادائو و سینتانگ گسترش یافته‌اند، و این امر مطالبات عرفی به زمین را به یک موضوع سیاسی جاری بدل می‌کند، نه یک امر تاریخی. مووالانگ‌های جوان‌تر بیش از پیش در شهرها درس می‌خوانند و کار می‌کنند و هر روز به اندونزیایی سخن می‌گویند، اما زبان مووالانگ هنوز زبانی است که مردم در خانه‌های روستاها بدان حرف می‌زنند.