اروتیک دایاک‌های مراتوس

دایاک‌های مراتوس مردم تپه‌نشین جنوب کالیمانتان‌اند و تپه‌ها هستند که هویت ایشان را تعیین می‌کنند. آنان در امتداد ستیغ جنگل‌پوش کوهستان مراتوس زندگی می‌کنند، رشته‌کوهی که استان اندونزیایی را میان دشت‌های رودخانه‌ای غربی و ساحل شرقی آن جدا می‌کند. همسایگان پایین‌دستی ایشان مدت‌ها آنان را Orang Bukit یعنی مردم تپه نامیده‌اند. بسیاری این برچسب را تحقیرآمیز می‌دانند و Dayak Meratus را ترجیح می‌دهند. هیچ نشانه واحدی ایشان را متمایز نمی‌کند. آنچه متمایزشان می‌کند، کل شیوه زندگی در ارتفاعات است: سکونتگاه‌های کوچک و پراکنده، مزارع برنجی که از دل جنگل بریده و رها می‌شوند تا دوباره بروید، و زندگی آیینی‌ای که هنوز مردمی را از فاصله‌های دور آن سوی کوه‌ها به خود می‌کشد.

زبانشان از شاخه مالایی است و به بانجار، زبان بانجارماسین و شهرهای رودخانه‌ای دشت، نزدیک است. این نزدیکی تصادفی نیست. داستانی که در کوهستان نقل می‌شود، مراتوس و بانجار را فرزندان دو برادر می‌داند. یکی به پایین‌دست رفت، اسلام را پذیرفت و بانجار شد. دیگری در تپه‌ها ماند و آیین‌های کهن را نگه داشت. این دو قوم این رابطه را قرن‌ها زیسته‌اند، از راه تجارت کالاهای جنگلی و برنج، از راه ازدواج و از راه تغییر دین. خانواده کوهستانی‌ای که مسلمان می‌شود، اغلب بانجارشده خوانده می‌شود.

بیشتر جوامع مراتوس آیین نیاکانی را نگه می‌دارند که به رهبری بالیان، متخصصان آیینی، اداره می‌شود. ایشان می‌خوانند، می‌رقصند و برای سلامتی، محصول خوب و حفاظت با ارواح چانه می‌زنند. بزرگ‌ترین نمود آن آروه است، جشنی که پس از برداشت برنج در balai برگزار می‌شود. balai خانه‌ای جمعی و بزرگ است که چند خانواده، هر یک با اجاق خود، پیرامون فضایی آیینی مرکزی در آن زندگی می‌کنند. یک آروه بزرگ ممکن است چند روز و شب ادامه یابد و صدای برخورد دستبندهای برنجی بالیان در سراسر خانه طنین می‌افکند. مسیحیت و اسلام هر دو پیشروی کرده‌اند و بسیاری از روستاها اکنون بیش از یک آیین را در خود جای داده‌اند.

کشاورزی از چرخه کشت متحرک با آتش‌زنی پیروی می‌کند. قطعه‌ای از دامنه تپه پاک‌سازی می‌شود، یک یا دو فصل برنج کوهی و محصولات دیگر در آن کشت می‌شود و سپس به جنگل بازگردانده می‌شود. لاستیک، دارچین و گردوی شمعی درآمد نقدی فراهم می‌کنند. در اطراف لوکسادو، کلک‌های بامبویی زمانی کالاها را به بازارهای پایین‌دست می‌بردند و اکنون گردشگران را نیز حمل می‌کنند. امروز داستان بزرگ‌تر زمین است. رشته‌کوه مراتوس برخی از آخرین جنگل‌های طبیعی بزرگ جنوب کالیمانتان را در خود دارد و مردمانش در دهه‌های اخیر با امتیازهای قطع درختان، استخراج زغال‌سنگ و مزارع بزرگ مبارزه کرده‌اند. آنان خواستار به رسمیت شناخته شدن قلمروی عرفی‌اند که نسل‌ها در آن کشاورزی کرده و آن را به شکل آیینی پاس داشته‌اند.