اروتیک لاوانگان

لاوانگان بیش از آنکه یک قبیله‌ی واحد باشد، نامی است که رشته‌ای از جوامع رودخانه‌ای خویشاوند را در سوی شرقی حوضه‌ی باریتو در بورنئوی اندونزی گرد هم می‌آورد. در کالیمانتان مرکزی این نام لاوانگان است؛ در آن سوی مرز استانی، در کالیمانتان شرقی، همین مردم معمولاً لوانگان خوانده می‌شوند، و مردم‌شناسان این املا را به‌عنوان عنوانی فراگیر برای خانواده‌ای گسترده‌تر به کار برده‌اند که بنواک، بنتیان و تابویان را نیز در بر می‌گیرد. چیلیک ریووت، دولتمرد و نویسنده‌ی دایاک، بیست‌ویک قبیله‌ی کوچک را ذیل عنوان لاوانگان برشمرد، که تصور نسبتاً درستی از میزان سستی این برچسب به دست می‌دهد. آنچه آن را یکپارچه نگه می‌دارد زبان، آیین و نقشه‌ای مشترک از رودهاست: رودهای کاراو و توه، و سرزمین تپه‌ای که به سوی شرق تا کوتای غربی امتداد دارد.

زبان لاوانگان به شاخه‌ی باریتوی شرقی از زبان‌های آسترونزیایی تعلق دارد، شاخه‌ای کوچک با داستانی بزرگ‌تر از اندازه‌اش: این شاخه زبان مانیان همسایه را در بر می‌گیرد و، در فاصله‌ی یک اقیانوس، زبان مالاگاسی را که دریانوردانی از این گوشه‌ی بورنئو بسیار بیش از هزار سال پیش به ماداگاسکار بردند. در زادگاهشان، گویشوران لاوانگان در میان همسایگانی از مردمان مانیان، دوسون، باکومپای و بنجار زندگی می‌کنند و بیشترشان به‌آسانی میان زبان خودشان، زبان بازاری بنجاری و زبان اندونزیایی جابه‌جا می‌شوند.

دین عرصه‌ای است که لاوانگان‌ها در آن بیش از هر جای دیگر متمایزند. بسیاری هنوز پیرو کاهارینگان، دین بومی دایاک‌ها، هستند که دولت اندونزی در سال 1980 تنها با گنجاندن آن ذیل آیین هندو حاضر شد آن را به رسمیت بشناسد. هسته‌ی عملی آن بلیان است، آیینی درمانی که در آن یک متخصص سراسر شب از جانب فردی بیمار سرود می‌خواند، می‌رقصد و با ارواح چانه می‌زند. مرگ در دو مرحله رسیدگی می‌شود. پس از تدفین، خانواده گاه سال‌ها پس‌انداز می‌کند تا وارا را برگزار کند، مراسم تدفین ثانویه‌ای چندروزه که در آن متخصصان آیینی روح را تا آرامگاهش بر کوه لوموت همراهی می‌کنند، قله‌ای واقعی در تپه‌های باریتوی شمالی. نسخه‌های بزرگ‌تر آن قربانی کردن یک گاومیش آبی را می‌طلبند و به تمام یک روستا غذا می‌دهند. کلیساهای پروتستان و کاتولیک از دوران مبلغان مسیحی به‌طور پیوسته رشد کرده‌اند، و برخی خانواده‌ها مسلمان‌اند، هرچند گرویدن به اسلام از نظر تاریخی تمایل داشته است مردم را به سوی هویتی مالایی یا بنجاری بکشاند.

زندگی روزمره هنوز بر کشت برنج به شیوه‌ی زراعت جابه‌جا، باغ‌های کائوچو و رتان، ماهیگیری و فرآورده‌های جنگلی می‌چرخد، اما جنگل دیگر امری مسلم نیست. ارتفاعات باریتو بر روی زغال‌سنگ قرار دارند و امتیازهای معدنی، جاده‌های چوب‌بری و مزارع نخل روغنی طی چند دهه‌ی گذشته فشار سنگینی بر زمین‌های عرفی وارد کرده‌اند. لاوانگان‌های جوان‌تر در معادن، در شهرهای شهرستانی مانند موارا توه، آمپاه و تامیانگ لایانگ، یا دورتر در پالانگکا رایا و بانجارماسین کار می‌کنند. وارا هنوز آنان را به خانه بازمی‌گرداند.