اروتیک مهری‌ها

مهری‌ها مردم مهره هستند، منطقه‌ای خشک در جنوب شرقی شبه‌جزیره عربستان که از شرق یمن تا ظفار در عمان امتداد دارد. آن‌ها قبیله‌ای‌اند، از نظر تاریخی دامدار، و در سرزمینی زندگی می‌کنند که بیشتر غریبه‌ها هرگز آن را نمی‌بینند: فلات‌های سنگ‌آهکی، پرتگاه‌هایی که بارش‌های موسمی به آن‌ها می‌رسد، و سواحلی که قرن‌ها آنان را به‌عنوان دریانورد و بازرگان به سوی اقیانوس هند راند، نه به سوی داخل شبه‌جزیره.

آنچه بیش از همه آن‌ها را متمایز می‌کند زبان است. مهری زبانی از خانواده زبان‌های عربی جنوبی نوین است؛ زبانی سامی که شاخه‌ای جدا از عربی است (از برخی جهات ساختاری به سامی باستانِ جنوب عربستان نزدیک‌تر است تا به عربی‌ای که امروز پیرامون آن را گرفته است). گوینده مهری و گوینده عربی یکدیگر را نمی‌فهمند. این زبان آواها و ویژگی‌های دستوری‌ای را حفظ کرده که از عربی رایج مدت‌ها پیش ناپدید شده‌اند؛ و همین یکی از دلایلی است که زبان‌شناسان دهه‌ها با بزرگ‌ترهای مهری‌زبان کار کرده‌اند، پیش از آنکه این زبان بیش از این کم‌رنگ شود. این زبان عمدتاً نوشتاری نیست؛ انتقال آن شفاهی است، از طریق شعر، سروده‌های آوازی و سرودهای نسب‌شناختی که حافظه قبیله‌ای را کنار هم نگه می‌دارد. سقطری، زبانی که در جزیره سقطره بدان سخن می‌گویند، زبان خواهر در همان خانواده کوچک است و سقطری‌ها از نظر فرهنگی اغلب با مهری‌ها دسته‌بندی می‌شوند، هرچند انزوای جزیره، مردمش را در مسیری متفاوت پیش برده است.

اسلام، که در اکثریت قریب به اتفاق پیروانش سنی و از مکتب شافعی رایج در جنوب عربستان است، بیش از هزار سال چارچوب دینی آنان بوده است، اما زندگی روزمره هنوز بر ساختاری قبیله‌ای استوار است که پیش از گرویدن به اسلام وجود داشته: اقتدار شیخ‌ها، حقوق عرفی، آیین‌های میهمان‌نوازی که میزبان را بیش از آنکه مهمان را تحت تأثیر قرار دهند ملزم می‌کنند، و مجموعه‌ای موروثی از تعهدات در زمینه خون‌خواهی، میانجی‌گری و حمایت. مهره تا مدت‌ها در قرن بیستم از نظر سیاسی متمایز بودند و تا سال 1967 تحت حمایت نسبتاً شل بریتانیا، زیر حکومت سلطنت مهره با مرکزیت قشن و سقطره اداره می‌شدند، و خاطره این جدایی هنوز نحوه نگاه مهری‌ها به دولت‌های یمن و عمان را که اکنون در آن‌ها قرار دارند شکل می‌دهد.

وضعیت امروز دشوارتر است. بخش یمنی مهره از پیامدهای جنگ طولانی گذشته، در حالی که سوی عمانی سریع‌تر شهری شده و مهری‌های جوان‌تر به‌طور فزاینده برای کار و تحصیل به عربی روی می‌آورند. این زبان هنوز به معنای حاد در معرض خطر نیست، اما قلمرو کاربردش در حال تنگ‌تر شدن است، و همین، بیش از هر چیز قابل‌مشاهده از بیرون، موضوعی است که خود مهری‌ها وقتی از مهری بودن سخن می‌گویند، بیشتر درباره‌اش حرف می‌زنند.