اروتیک کمزاری‌ها

کومزاری‌ها مردم کومزار هستند، روستایی ماهی‌گیر در خلیجی کوچک در شمالی‌ترین نقطه‌ی شبه‌جزیره‌ی مسندم در عمان، جایی که کوه‌ها مستقیم به تنگه‌ی هرمز فرو می‌ریزند. این چشم‌انداز چشمگیر است، اما زبانشان چیزی است که آن‌ها را متمایز می‌کند. کومزاری زبانی ایرانی است که با فارسی و زبان‌های جنوب ایران خویشاوند است. این تنها زبان آن خانواده است که خاستگاهش در سوی عربی خلیج فارس است. همه‌ی اطرافیانشان عربی حرف می‌زنند و کومزاری‌ها نیز چنین می‌کنند. اما در خانه، روی قایق‌ها و در کوچه‌های روستا، زبانی را نگه داشته‌اند که به ساحل دیگر تعلق دارد.

هیچ‌کس با ماشین به کومزار نمی‌رود. هیچ جاده‌ای از میان صخره‌ها عبور نمی‌کند، پس مردم بیشتر با قایق رفت‌وآمد می‌کنند، معمولاً از خصب، شهر منطقه. انزوا هم جامعه و هم زبان را شکل داده است. طی قرن‌ها کومزاری واژگان عربی فراوانی به خود گرفته، اما هسته‌ی ایرانی‌اش را حفظ کرده است. این زبان همچنین واژگان کاربردی دقیقی برای ماهی و دریا دارد، جایی که بیشتر خانواده‌ها از آن امرار معاش می‌کردند. خانه‌ها در دره‌ی باریک پشت ساحل به هم فشرده‌اند. نسل‌ها، روستا ریتمی فصلی داشت: ماهی‌گیری از خانه، سپس کوچ تابستانی به خصب برای برداشت خرما، زمانی که خلیج بسته تقریباً غیرقابل سکونت می‌شد. کومزاری در خصب نیز صحبت می‌شود و گویشی خویشاوند در جزیره‌ی لارک، آن سوی تنگه در ایران، رایج است. در اینجا آب مدت‌هاست مردم را بیش از آنکه جدا کند، به هم پیوند داده است.

کومزاری‌ها مسلمان هستند و زندگی مذهبی‌شان از همان تقویم و مراسم سایر نقاط مسندم پیروی می‌کند. آنان شهروندان عمانی‌اند و در استانی زندگی می‌کنند که خود با بخشی از خاک امارات متحده عربی از بقیه‌ی کشور جدا شده است. چگونگی استقرار یک زبان ایرانی بر این ساحل هنوز محل بحث است. این زبان به روشنی به آن سوی آب اشاره دارد، اما به‌تنهایی تاریخ را توضیح نمی‌دهد.

داستان بزرگ‌تر امروز تغییر است. برق، آب شیرین‌شده، مدرسه و تلفن همراه به کومزار رسیده‌اند و همراه با آن‌ها آموزش و کار مزدی به زبان عربی آمده است. شمار گویشوران به چند هزار نفر می‌رسد و زبان‌شناسان کومزاری را در معرض خطر می‌دانند. مستندسازی‌های اخیر دستور زبان و فرهنگ لغتی تولید کرده‌اند، که یعنی لااقل زبان ثبت شده است. اینکه آیا کودکان کومزار به صحبت کردن به آن ادامه می‌دهند یا نه، تعیین می‌کند که چه مقدار از آنچه این روستا را متمایز می‌کند، به نسل بعد می‌رسد.