اروتیک مایو

اگر به بیشتر مردم بگویید «Mayo»، آنها «Maya» می‌شنوند؛ و این نخستین نکته‌ای است که باید روشن شود: این دو قوم هیچ ارتباطی با هم ندارند و حدود دو هزار مایل از هم فاصله دارند. مایو در دشت‌های ساحلی شمال غربی مکزیک زندگی می‌کنند، در جنوب Sonora و شمال Sinaloa، در امتداد دو رودی که همه‌چیز این منطقه را سامان می‌دهند، یعنی رودخانهٔ Mayo و رودخانهٔ Fuerte. آنها خود را Yoreme می‌نامند، واژه‌ای که معمولاً به‌صورت «مردمی که به سنت احترام می‌گذارند» ترجمه می‌شود، در برابر Yori که به «کسانی که احترام نمی‌گذارند» اشاره دارد. این تمایز به رفتار مربوط است نه به تبار، و هنوز هم به کار می‌رود.

زبان آنها به شاخهٔ کاهیتان از خانواده‌ی Uto-Aztecan تعلق دارد و نزدیک‌ترین خویشاوند آن زبان Yaqui است که همسایگان آنها در شمال به آن سخن می‌گویند. این دو زبان چنان به هم نزدیک‌اند که گویشوران می‌توانند با کمی تلاش سخن یکدیگر را دنبال کنند، و زبان‌شناسان همچنان بر سر این بحث دارند که آیا این‌ها دو زبان جداگانه‌اند یا دو سرِ یک زبان. زبان مایو همچنان از زبان‌های بومی پرگویشور شمال غرب مکزیک به شمار می‌رود، با ده‌ها هزار گویشور، هرچند انتقال آن به کودکان در شهرهای بزرگ‌تر به شدت کاهش یافته است.

یسوعیان در سال ۱۶۱۴ به درهٔ Mayo رسیدند و در عرض چند هفته هزاران نفر را غسل تعمید دادند. مایو بدون جنگ طولانی‌ای که یاکی‌ها برپا کردند، به مأموریت‌های مذهبی تن دادند، و آنچه از آن برآمد کاتولیک‌گری با تزئینات محلی نیست، بلکه نظامی است با منطق درونی خاص خود. سال آیینی گرد محور روزهٔ بزرگ و هفتهٔ آلام می‌چرخد، که انجمن‌هایی آن را اداره می‌کنند که اعضایشان با نذر به مقام می‌رسند، اغلب وعده‌ای که در کودکی به نیابت از آنان و در ازای بهبودی از بیماری داده شده، و تا پایان عمر الزام‌آور است. فاریسیان نقاب‌دار هفته‌ها پیاپی شهر را در اختیار می‌گیرند، گاه پاسبانی می‌کنند و گاه مسخرگی، و در پایان، نقاب‌هایشان در آتش جشن سوزانده می‌شود. رقصندگان Pascola با اقتداری خشن و طنزآمیز جشن‌ها را آغاز می‌کنند. پشت سر آنان رقصندهٔ گوزن، یعنی maso، می‌آید که با ضرب آب‌طبل، چوب‌های خش‌خش‌کننده و جغجغه‌های پیله‌ای بسته‌شده به ساق‌هایش حرکت می‌کند، و سر گوزنی کوچک و پُرشده بالای سر خود بسته دارد. سرودهایی که به آن می‌رقصد جهان گل‌ها را توصیف می‌کنند، جایی زیر سپیده‌دم که گوزن در آن زندگی می‌کند.

آبیاری در سدهٔ گذشته دره‌ها را دگرگون کرد. سدها، کانال‌ها و مزارع تجاری در ناحیه‌های Mayo و Fuerte، دشت سیلابی را به یکی از پربازده‌ترین زمین‌های کشاورزی مکزیک بدل کردند، و مایو عمدتاً به مردمی تبدیل شدند که قطعه‌زمین‌های ejido دارند، در آن مزارع کار مزدی می‌کنند و در خورهای مانگرو ماهی می‌گیرند. با این همه، چرخهٔ جشن‌ها برجا ماند، و این تقریباً پاسخ مایو به بیشتر چیزهاست.