اروتیک مامانوا

مامانواها قوم نگریتوی شمال شرقی میندانائو هستند. همین به‌تنهایی آن‌ها را در جزیره‌ای متمایز می‌کند که تقریباً هر گروه بومی دیگر در آن، هم از نظر زبان و هم از نظر تبار، آسترونزیایی است. آن‌ها معمولاً قدکوتاه، تیره‌پوست و مجعدمو هستند و به خانوادهٔ پراکندهٔ اقوام نگریتوی فیلیپین تعلق دارند که آئتاهای لوزون، آتی‌های پانای و باتاک‌های پالاوان را نیز در بر می‌گیرد. همهٔ این اقوام از نخستین ساکنان این جزایر تبار می‌برند. نام آن‌ها معمولاً «ساکنان جنگل» معنا می‌شود و در بیشتر تاریخشان این نام توصیفی ساده بود. گروه‌های کوچک در ارتفاعات رشته‌کوه دیواتا و سرزمین‌های پیرامون دریاچهٔ ماینیت، در محدودهٔ استان‌های کنونی سوریگائو و آگوسان در منطقهٔ کاراگا، جابه‌جا می‌شدند.

مامانواها مانند دیگر نگریتوهای فیلیپین به زبانی آسترونزیایی سخن می‌گویند. زبانی که نیاکانشان در آغاز به آن سخن می‌گفتند مدت‌ها پیش جای خود را به زبان دیگری داده است. زبان آن‌ها، مینامانوا، به شاخهٔ فیلیپینی تعلق دارد و با زبان‌های ویسایایی همسایگانشان خویشاوند است، و بیشتر مامانواها برای تجارت، مدرسه و کلیسا به سوریگائونون یا سبوانو نیز سخن می‌گویند. اقتصاد سنتی بر شکار با سگ و نیزه و گردآوری غده‌های وحشی، عسل و روتان استوار بود. کالاهای جنگلی با کشاورزان دشت‌نشین در برابر برنج و دیگر کالاها مبادله می‌شد. این تجارت، مامانواها را مدت‌ها پیش از رسیدن دولت فیلیپین به مناطق درونی، به جوامع مانوبو و ویسایایی پیرامونشان پیوند می‌داد.

زندگی دینی لایه‌های کهن‌تر و تازه‌تری دارد. در بسیاری از جوامع، ارواح جنگل، ارواح نیاکان و شفاگرانی که با آن‌ها سروکار دارند هنوز اهمیت دارند. هیئت‌های تبشیری کاتولیک و انجیلی نیز پیشرفت پیوسته‌ای داشته‌اند و بسیاری از خانواده‌ها از هر دو بهره می‌گیرند.

در چند دههٔ اخیر، حلقه به‌سرعت بر آن‌ها تنگ شده است. قطع درختان بخش بزرگی از جنگلی را که به آن وابسته بودند از میان برد، و استان‌های سوریگائو به یکی از مناطق اصلی استخراج نیکل در کشور تبدیل شدند، با امتیازهای معدنی روی زمین‌هایی که مامانواها آن‌ها را سرزمین نیاکانی خود می‌دانند. اکنون بسیاری در روستاهای یکجانشین نزدیک شهرها و بزرگراه‌ها زندگی می‌کنند و به‌عنوان کارگر کشاورزی و کارگر روزمزد کار می‌کنند. برخی جوامع بر اساس قانون حقوق مردمان بومی مصوب 1997 در پی گرفتن سند قلمرو نیاکانی بوده‌اند. مامانواها همچنین در پژوهش‌های علمی دربارهٔ مهاجرت‌های نخستین انسان دیده می‌شوند. پژوهش ژنتیکی نشان داد که آن‌ها با بومیان استرالیا و پاپوآیی‌ها تبار دیرینهٔ مشترک دارند و DNA آن‌ها ردپایی از تبار دنیسووایی را در خود دارد. این امر این قوم کوچک جنگلی را به یکی از جمعیت‌های کلیدی برای فهم چگونگی گسترش نخستین انسان‌های امروزی به جنوب شرق آسیا و اقیانوسیه بدل می‌کند.