اروتیک مایدو

نام این قوم کلمهٔ خودِ آنان برای «انسان» است، و این سادگی نشانه‌ای است: مایدوها هرگز در یک ملت با یک شورای واحد گرد نیامدند. آنان روستاهایی بودند که هر کدام رئیس خود و بخشی از رودخانه را داشتند، و بیگانگان ایشان را بر اساس یک شیب جغرافیایی در سه گروه دسته‌بندی کردند. مایدوهای کوهستان در دره‌های بلند آنچه امروز شهرستان پلومَس نامیده می‌شود سکونت داشتند. کونکوها در پایین‌تر از آنان، در دره‌های رودخانهٔ فِدِر و در لبهٔ دشت نزدیک چیکو زندگی می‌کردند. نیسنان‌ها که بزرگ‌ترین این سه گروه بودند، حوضه‌های رودخانه‌های یوبا، بِیر و آمریکن را در جنوب در اختیار داشتند. سه زبان آنان خانوادهٔ کوچک زبان‌های مایدوئی را تشکیل می‌دهد که آن‌قدر به هم نزدیک‌اند که خویشاوندی‌شان آشکار است و آن‌قدر از هم دورند که گویندگان نمی‌توانستند به‌سادگی از یکی به دیگری بروند. سرزمین از کف دشت ساکرامنتو به سوی بالا امتداد می‌یابد، از میان بلوط آبی و کاج خاکستری تا مخروطیان سیرا، و معیشت مایدوها این شیب را با دقت می‌خواند: ماهی آزاد در فصل‌های بهار و پاییز، بلوط سیاه که در شن شسته و به شکل آش و نان پخته می‌شود، گوزن و محصولات دانه‌ای در ارتفاعات، و مرغزارها و بیشه‌های بلوط که با آتش‌سوزی عمدی باز نگه داشته می‌شوند.

زندگی آیینی بر محور خانهٔ دایره‌ای می‌چرخد، سازه‌ای نیمه‌زیرزمینی و پوشیده از خاک که همچنان مرکز ثقل جوامع مایدو است، و نیز بر گروه‌های رقصی که مردم‌شناسان آن‌ها را با نام کوکسو طبقه‌بندی می‌کنند. رقص خرس کوهستان مایدو که در بهار، زمانی که خرس‌ها از زیر زمین بیرون می‌آیند، برگزار می‌شود هنوز اجرا می‌شود؛ شرکت‌کنندگان بدن خود را با درمنه می‌مالند تا بیماری و کینه‌های سال گذشته را بزدایند. گسست در این تداوم تاریخی مشخص دارد. طلا در ژانویهٔ ۱۸۴۸ در آسیاب ساتر، بر رودخانهٔ آمریکن، در سرزمین نیسنان‌ها پیدا شد و نیسنان‌ها نخستین و سنگین‌ترین ضربهٔ هجوم طلاجویان را خوردند: روستاهای سوخته، یورش‌های شبه‌نظامیان، بیماری‌های همه‌گیر و فروپاشی جمعیت در کمتر از دو دهه. معاهداتی که در سال‌های ۱۸۵۱ و ۱۸۵۲ با قبایل کالیفرنیا مذاکره شد هرگز تصویب نشد و پنجاه سال در سنای آمریکا مهروموم‌شده ماند. در سال ۱۸۶۳ چند صد کونکو زیر نگهبانی از چیکو به محمیهٔ راوند ولی در شهرستان مندوسینو رانده شدند و بسیاری از ایشان در راه جان باختند؛ فرزندانشان آن را «راه اشک کونکوها» می‌نامند. امروزه مایدوها در رانچریاها و دسته‌هایی سازمان یافته‌اند که برخی از سوی دولت فدرال به رسمیت شناخته شده‌اند و برخی نه: رانچریای Nevada City Rancheria Nisenan بر اثر سیاست پایان‌بخشی دههٔ ۱۹۵۰ به رسمیت شناخته‌شدنش را از دست داد و هنوز برای بازیابی آن تلاش می‌کند. در سال ۲۰۱۹ دره‌ی هامباگ، Tásmam Koyom، پس از بیش از یک سده به دست مایدوها بازگشت و زبان‌ها که اکنون به شمار اندکی گوینده محدود شده‌اند، بار دیگر از روی ضبط‌ها و بایگانی‌ها آموزش داده می‌شوند.