اروتیک لوگبا

لوگبا قومی کوهستانی و کوچک در شرق غنا هستند و آنچه بیش از همه آنان را متمایز می‌کند زبانشان است. بیشتر همسایگانشان به زبان اوه سخن می‌گویند. لوگبا خود را آکپانا می‌نامند و به زبان ایکپانا سخن می‌گویند، زبانی که تنها خویشاوندی دوری با اوه دارد. شهرک‌هایشان در منطقه ولتا، در شرق دریاچه ولتا، قرار دارد، جایی که زمین به سوی پشته‌های جنگلی در امتداد مرز غنا-توگو بالا می‌رود. بیشتر سکونتگاه‌ها در امتداد جاده اصلی از آکرا به هوهوئه قرار دارند. آلاکپتی مرکز تجاری است، کلیکپو مقر سنتی رئیس لوگبا است، و آکوسامه، آدزاکوئه، آدیوِمه، آندوکوفه و ووینتا زنجیره شهرک‌ها را کامل می‌کنند. توتا جدا از این زنجیره، در ارتفاعات کوه‌های شرق جاده قرار دارد.

زبان ایکپانا به زبان‌های کوهستانی غنا-توگو تعلق دارد. این‌ها بیش از دوازده زبان کوچک از زبان‌های کوا هستند که جوامع کوهستانی مانند لیکپه، سانتروکوفی، آکپافو، بوئم، آواتیمه و نیانگبو به آن‌ها سخن می‌گویند. نخستین دانشمندان آلمانی آن‌ها را زبان‌های بازماندهٔ توگو نامیدند، بر این نظریه که گویشوران آن‌ها مردمان کهن‌تری بودند که همسایگان بزرگ‌تر آنان را به ارتفاعات رانده بودند. تاریخ دقیق هر چه باشد، این زبان‌ها ویژگی‌هایی را حفظ کرده‌اند که اوه و آکان بیشتر آن‌ها را از دست داده‌اند. آشکارترین آن‌ها نظام پیشوندهای طبقه اسمی است: پیشوند از یک طبقه اسمی به طبقه‌ای دیگر تغییر می‌کند و سایر واژه‌های جمله برای هم‌خوانی با آن تغییر می‌کنند. بیشتر لوگبا به زبان اوه هم سخن می‌گویند که بخش بزرگی از تجارت و زندگی عمومی منطقه با آن انجام می‌شود، و زبان انگلیسی را در مدرسه یاد می‌گیرند.

مرزهای استعماری به همان اندازه کوه‌ها، سرزمین لوگبا را شکل دادند. این منطقه بخشی از توگولند آلمان بود و پس از جنگ جهانی اول زیر فرمان بریتانیا درآمد. از راه همه‌پرسی توگولند در سال 1956 به غنا پیوست، همه‌پرسی‌ای که مرز با سرزمینی را که بعدها جمهوری توگو شد، درست در شرق آن، تعیین کرد.

بیشتر لوگبا کشاورزان معیشتی‌اند. آنان کاساوا، ذرت و یام می‌کارند و میوه‌های جنگلی را از تپه‌های اطراف گرد می‌آورند. مسیحیت دین اکثریت است و کلیساها محور بخش بزرگی از زندگی اجتماعی روستا هستند. نهاد ریاست قبیله‌ای با مرکزیت کلیکپو هنوز در امور محلی و مراسم وزن دارد. مانند سایر نقاط غنا، مراسم خاکسپاری و انتصاب رؤسا رویدادهای عمومی بزرگ‌اند. این مراسم خویشاوندان را از آکرا و دیگر شهرها بازمی‌گرداند و روزهایی‌اند که پارچه‌های فاخر جای لباس‌های روزمره را می‌گیرد.