اروتیک لیمبا

لیمبا خود را قدیمی‌ترین ساکنان سیرالئون می‌دانند، و این ادعا بیش از یک افسانه‌ی عامیانه است؛ زبان آنان چنان مدت طولانی در برابر طبقه‌بندی مقاومت کرده که زبان‌شناسان هنوز بر سر این بحث می‌کنند که اگر اصلاً جایی در خانواده‌ی نیجر-کنگو داشته باشد، کجا قرار می‌گیرد. این زبان با مندی و تمنه در یک کشور مشترک است، که هر دو از خویشاوندان به‌خوبی شناخته‌شده‌ی خانواده‌های بزرگ‌تر ماندِه و آتلانتیک‌اند، اما لیمبا جدا می‌ایستد، از نظر ساختاری ویژه است و گاهی به‌عنوان شاخه‌ای مستقل و منزوی در نظر گرفته می‌شود. این سرسختی زبانی بازتاب چیزی در مردم است: شهرتی شایسته برای ماندن در جای خود، در حالی که امپراتوری‌ها و مسیرهای تجاری همه‌ی اطرافیانشان را جابه‌جا می‌کردند.

سرزمین مادری آنان سوانا و تپه‌های جنگلی شمال است (بومبالی، کوینادوگو و بخش‌هایی از کامبیا)، سرزمینی که به سوی مرز گینه بالا می‌رود و هم زمین کشاورزی و هم درختان نخل را به لیمبا می‌دهد، درختانی که بخش بزرگی از زندگی اجتماعی بر پایه‌ی آن‌ها می‌چرخد. شیره‌گیری از نخل برای شراب لیمبا به‌راستی ممتاز است: نه فقط یک صنعت، بلکه حرفه‌ای با شاگردی، آداب و سنت شفاهی خاص خود، و شیره‌گیران آن شخصیت‌هایی با وزنه‌ی محلی‌اند. شراب نخل واسطه‌ای است که توافق‌ها با آن مهر می‌شوند، اختلاف‌ها با آن آرام می‌گیرند و ریش‌سفیدان با آن مشورت می‌شود؛ بازدیدکنندگان خارجی معمولاً نوشیدن را هدف می‌پندارند و نهاد زیربنایی آن را از دست می‌دهند.

لیمبا به چند گروه نام‌دار تقسیم می‌شود (سلا، تونکو، وارا وارا، بیریوا و دیگران) که با گویش و با ریاست‌های قبیله‌ای که در آن‌ها ساکن شدند متمایز می‌شوند. امروزه بیشتر آنان مسیحی‌اند، که نتیجه‌ی فعالیت مبلغان مذهبی در شمال در قرن نوزدهم و بیستم است، هرچند اسلام از راه شبکه‌های تجاری ماندینگو و فولا در برخی ریاست‌ها گسترش یافته و رسوم کهن‌تر زیر هر دو به آرامی ادامه دارند. انجمن‌های تشرف هنوز از نظر اجتماعی اهمیت دارند، به‌ویژه Gbangbani مردانه که هنوز بخش بزرگی از گذار از نوجوانی به جایگاه بزرگسالی در روستا را سازمان می‌دهد.

دو شخصیت، به شیوه‌هایی که هنوز احساس می‌شود، چهره‌ی امروزین لیمبا را شکل دادند: سیاکا استیونز، نخستین رئیس‌جمهور اجرایی کشور، از لیمبا بود و صعود او، و پس از آن دوره‌ی طولانی و مناقشه‌برانگیز حکومتش، این گروه را به سیاست ملی کشاند، به شکلی که پیش از آن هرگز نبودند. جنگ داخلی دهه‌ی 1990 به‌شدت بر مناطق لیمبا، به‌ویژه کوینادوگو، آسیب زد و بازسازی پس از جنگ هنوز ناهموار است. لیمبای امروز مردمی روستایی و عمدتاً کشاورز است که اعتبار فرهنگی‌شان، به‌ویژه در سخنوری و قصه‌گویی، بر وزن اقتصادی‌شان پیشی دارد.