اروتیک کلامات

کلاماث مردمی دریاچه‌نشین و باتلاق‌نشین‌اند. سرزمین آنان حوضه‌ی بالایی کلاماث در جنوب‌مرکزی ایالت اورگن است: دریاچه‌ی کلاماث بالایی، باتلاق کلاماث، رودخانه‌های ویلیامسون و اسپراگ، و فلات کاج‌زار پیرامون آن‌ها، با دریاچه‌ی کریتر در لبه‌ی شمالی. خود را ماکلاکس، یعنی مردم، می‌نامند. مُدوک‌های جنوبی به همان زبان سخن می‌گفتند و تقریباً به همان شیوه زندگی می‌کردند، و روابط میان این دو از خویشاوندی تا خون‌خواهی در نوسان بود. زندگی کلاماث بر محور آب می‌گذشت. خانواده‌ها زمستان را در کلبه‌های خاکی نیمه‌زیرزمینی در کناره‌ی رودخانه‌ها می‌گذراندند و در اواخر تابستان زنان با چوب‌دستی قایق‌های تنه‌تراشیده را از میان باتلاق می‌راندند تا wocus، دانه‌ی نیلوفر آبی زرد، را گرد آورند؛ این دانه را برشته و برای زمستان ذخیره می‌کردند. بهار با آمدن c'waam و koptu، دو ماهی بزرگ از خانواده‌ی ماهی‌های مکنده که تنها در این حوضه یافت می‌شوند، همراه بود و مراسمی نزدیک چیلوکین هر ماه مارس بازگشت آنان را گرامی می‌دارد. مردان کلاماث همچنین برای اسیر کردن و با آن‌ها اسب خریدن در داگلز، به سرزمین رودخانه‌ی پیت در جنوب یورش می‌بردند، واقعیتی سخت در اقتصاد منطقه پیش از دهه‌ی 1850.

کلاماث و مُدوک با هم زبانی منزوی می‌سازند که زبان‌شناسان به‌طور آزمایشی آن را در خانواده‌ی پنوتیایی فلات جای می‌دهند. آخرین گوینده‌ی بومی این زبان در سال 2003 درگذشت و قبیله اکنون آن را از روی ضبط‌ها و از دستور زبانی که آلبرت گاچت در سال 1890 منتشر کرد آموزش می‌دهد. سنت شفاهی که این زبان حمل می‌کرد به‌طور استثنایی ژرف است. داستان نبرد میان ارواح لائو و اسکل که کوهی را فرو ریخت و دریاچه‌ی کریتر را پدید آورد، با آنچه زمین‌شناسان درباره‌ی فوران کوه مازاما حدود 7700 سال پیش می‌دانند تطابق دارد و یکی از کهن‌ترین روایت‌های قابل تاریخ‌گذاری در آمریکای شمالی است. دین سنتی بر محور قدرت روح شخصی بود که از راه روزه‌داری در کوهستان جسته می‌شد، و بر محور شامانانی که شفا می‌دادند و پیشگویی می‌کردند. امروزه بیشتر کلاماث مسیحی‌اند، اما مراسم ماهی‌ها، کلبه‌های عرق‌گیری و جشن بازگشت در ماه اوت بخش‌های عادی زندگی جمعی‌اند.

معاهده‌ی 1864 کلاماث، مُدوک و دسته‌ی یاهوسکین از پایوت شمالی را در یک قلمرو محصور قرار داد، ترتیبی که مُدوک‌ها چنان از آن ناخرسند بودند که در برافروختن جنگ مُدوک میان سال‌های 1872 و 1873 نقش داشتند. درختان کاج پوندروسا قبیله را تا دهه‌ی 1950 به یکی از ثروتمندترین قبیله‌های کشور بدل کرد، و دقیقاً به همین دلیل کنگره آن را برای پایان دادن به وضعیت قبیله‌ای در سال 1954 برگزید. شناسایی رسمی قبیله در سال 1961 پایان یافت، جنگل فروخته شد که بیشترش اکنون بخشی از جنگل ملی فریمونت-وینما است، و پرداخت‌های سرانه جامعه‌ای را پراکنده کرد. شناسایی رسمی در سال 1986 بازگشت. زمین اما بازنگشت. از آن زمان قبایل کلاماث که مقرشان در چیلوکین است، از بالای حوضه‌ی آبریز به جنگ‌های آب حوضه ادامه داده‌اند، با حقوق آبی دیرینه که به زمانی بازمی‌گردد که هیچ‌کس به یاد ندارد، که در سال 2013 تأیید شد، و از برداشتن سدهای رودخانه‌ی کلاماث حمایت کردند که در سال 2024 به پایان رسید. شمار کمتری از نوادگان کلاماث در جامعه‌ی هندی کوارتز ولی در شهرستان سیسکیو، کالیفرنیا ثبت‌نام دارند.