اروتیک تستسات

قوم تسیتسوت گروهی کوچک بودند که به زبان آتاباسکن سخن می‌گفتند و در سرزمین کوهستانی و پرشیب اطراف کانال پورتلند زندگی می‌کردند، منطقه‌ای که امروز مرز شمال غربی کلمبیای بریتانیا و جنوب شرقی آلاسکا را تشکیل می‌دهد. تا اواخر قرن نوزدهم، جنگ، بیماری و کاهش شمار جمعیت به حیات آنان به عنوان یک قوم مستقل پایان داد و بازماندگان واپسین‌شان در جوامع همسایه نیسگا جذب شدند. «تسیتسوت» نام خود آنان نبود. این واژه از زبان نیسگا آمده و تقریباً به معنای «مردم درون‌سرزمین» است و نشان می‌دهد که ساحل‌نشینان چگونه به آنان می‌نگریستند: مردمی از داخل خشکی، از کوهستان، که در حاشیه دنیایی بزرگ‌تر و ساحلی زندگی می‌کردند.

آن حاشیه‌بودن، هویت آنان را تعیین می‌کرد. زبان آنان به شاخه آتاباسکن شمالی از خانواده زبانی ناداین تعلق داشت، گروهی از زبان‌ها که در سراسر داخل آلاسکا و شمال غربی کانادا گسترده‌اند. این امر آنان را، از نظر خویشاوندی دوری، با قوم دنه در شمال و شرق دور پیوند می‌داد و از نظر زبانی با قوم نیسگا که کنارشان می‌زیستند و به زبان تسیمشیانی سخن می‌گفتند بیگانه می‌ساخت. زبان‌شناسان هنوز بر سر این‌که دقیقاً نزدیک‌ترین زبان آتاباسکن به آن کدام است اختلاف دارند، و عمدتاً به این دلیل که بسیار اندکی از آن به نوشتار درآمده است. خود سرزمین سخت بود: فیورد، یخچال، میدان‌های برفی و دره‌های باریک رودخانه‌ای که امرار معاش در آن به جابه‌جایی مکرر و شکار نیاز داشت، نه استقرار در روستاهای بزرگ و دائمی بر رودخانه‌های ماهی‌سالمون در پایین‌دست.

وقتی بیگانگان به آنان علاقه نشان دادند، تسیتسوت‌ها تقریباً از میان رفته بودند. گزارش‌ها از تلفات سنگین ناشی از جنگ با اقوام همسایه و از بیماری‌های همه‌گیری حکایت دارند که از بیرون آورده شده بودند. بازماندگان در نزدیکی دهانه رودخانه ناس در میان نیسگاها زندگی کردند. در دهه ۱۸۹۰ میلادی، مردم‌شناس فرانتس بوآس با چند تن از آنان در کین‌کولیث، که اکنون جینگولکس نام دارد، کار کرد و واژگان، یادداشت‌های دستوری و سنت‌های شفاهی را ثبت کرد. این مجموعه اندک که بعدها همراه با زبان‌شناس پلینی ارل گادارد منتشر شد، بیشترین بخش آنچه به صورت مکتوب باقی مانده است. این زبان در نیمه نخست قرن بیستم خاموش شد.

امروز تسیتسوت‌ها از راه تبار و حافظه زنده‌اند، نه به عنوان یک جامعه. فرزندانشان بخشی از خانواده‌های نیسگا هستند و تاریخ سکونت تسیتسوت‌ها هنوز هنگام سخن گفتن ملت‌های منطقه درباره سرزمین کانال پورتلند مطرح می‌شود. یادداشت‌های میدانی برای اثبات این‌که قومی آتاباسکن و متمایز روزگاری در این کوهستان‌ها می‌زیست کافی‌اند، اما برای بازسازی بخش زیادی از شیوه زندگی آنان بسیار ناچیزند.