اروتیک کالاپویا

کالاپویاها مردم دره ویلامت‌اند، آن فرورفتگی طولانی از دشت‌های علفزار، بلوط‌زار و رودخانه‌ای آرام که میان رشته‌کوه ساحلی و کوه‌های کسکید در ایالت اورگان قرار دارد. آنان هرگز یک ملت واحد نبودند. حدود دو دوجین گروه‌های روستایی هر یک بخش‌های خود از جویبارها و زمین‌های کاماس را نگه می‌داشتند، از توالاتین و یامهیل در شمال، از میان گروه‌های سانتیام و ماریز ریور در میانه، تا یونکالا در جنوب، و اختیار هر روستا در مرز خویشاوندان همان روستا پایان می‌یافت. آنچه آنان را یک قوم می‌ساخت زبان و سرزمین بود. سه زبان کالاپویایی خانواده‌ای کوچک می‌ساختند که خویشاوند روشنی جز شاید تاکلما در جنوب نداشت، و مانند جزیره‌ای میان گویشوران زبان چینوکی بر رود کلمبیا و مردم ساهاپتین آن سوی کوه‌ها قرار داشتند. خود دره را هم آنان ساخته بودند. هر اواخر تابستان کالاپویاها دشت را می‌سوزاندند: آتش بوته‌ها را می‌زدود، شکار را می‌راند، دانه‌های گیاه تارویید را همان‌جا که ایستاده بود خشک می‌کرد، و نمی‌گذاشت صنوبر داگلاس سرزمین باز را بپوشاند. بلوط‌زارهای بازی که به چشم آمریکایی‌های تازه‌رسیده گویی به لطف الهی پاک شده بودند، حاصل قرن‌ها سوزاندن عمدی بودند. زیر آن‌ها گل‌های کاماس می‌روییدند، گل سوسن آبی که پیاز‌هایش در بهار با کیسه‌های بزرگ کنده می‌شد و یک روز یا بیشتر در تنورهای خاکی پخته می‌شد تا شیرین و تیره شود، سپس به صورت کلوخه‌هایی فشرده می‌شد که تمام زمستان دوام می‌آورد.

فروپاشی سریع بود. مالاریا در سال ۱۸۳۰ به پایین رود کلمبیا رسید و سه تابستان به سمت بالای دره پیش رفت، و بیشتر برآوردها بر آنند که نزدیک به نه نفر از هر ده کالاپویا را کشت، آن هم در سرزمینی که از پیش به دست آبله تنک شده بود. در سال ۱۸۵۵ بازماندگان دره را واگذار کردند و به محل رزرو گراند روند در پای‌کوه‌های رشته‌کوه ساحلی منتقل شدند، و با بیش از بیست قوم و گروه دیگر که هیچ زبانی با آنان مشترک نداشتند در آنجا جا داده شدند. زبان تجارتی چینوک زبان مشترک آنجا شد، و برای کودکانی که در رزرو به دنیا آمدند به زبان اول بدل شد؛ همان زبان آمیخته‌ای که امروز تشینوک واوا نامیده می‌شود. کنگره در سال ۱۹۵۴ رزرو گراند روند را لغو کرد و به این ترتیب به رسمیت شناخته شدنش در سطح فدرال را پایان داد، و در سال ۱۹۸۳ آن را بازگرداند. امروز نوادگان کالاپویا در فهرست عضویت گراند روند و سیلتز ثبت‌نام دارند، و تشینوک واوا در یک پیش‌دبستانی غوطه‌وری قبیله‌ای تدریس می‌شود، و این آن را یکی از معدود زبان‌های آمیخته در جهان می‌کند که عمداً به کودکان بازگردانده می‌شود. خود زبان‌های کالاپویایی دیگر گویشور بومی ندارند؛ بیشتر آنچه باقی مانده در متون‌هایی است که جان ب. هادسون در دهه ۱۹۳۰ به زبان سانتیام برای زبان‌شناس ملویل جیکوبز دیکته کرد. در همین حال سوزاندن در برخی جاها از سر گرفته شده است، و گروه‌های قبیله‌ای و دولتی آتش را به علفزارهای باقی‌مانده بازمی‌گردانند تا کاماس و گل‌های وحشی را که تنها در جایی می‌رویند که دره باز نگه داشته شود، حفظ کنند.