اروتیک کادازان

کادازان‌ها قلب ساحلی و برنج‌کار بزرگ‌ترین جمعیت بومی ساباه‌اند، و نامشان مدت‌هاست به همان اندازه که یک برچسب است، موضوع مناقشه‌ی سیاسی نیز بوده است. سرزمین اصلی‌شان دشت‌های برنجزار و آب‌گرفته‌ی پنامپانگ و پاپار در ساحل غربی بورنئوی مالزی است که اکنون به گسترش شهر کوتا کینابالو چسبیده است. در بالادست رودخانه‌ها و در تپه‌ها، دوسون‌ها زندگی می‌کنند که به گویش‌هایی بسیار نزدیک به هم سخن می‌گویند و در بیشتر باورها با آنان مشترک‌اند. جوامع دشت‌نشین معمولاً خود را کادازان و جوامع مرتفع خود را دوسون می‌نامیدند، تا آنکه سیاست این پرسش را پیش کشید. در دهه‌های 1950 و 1960، دونالد استفنز که بعدها نخستین نخست‌وزیر ایالت ساباه شد، کادازان را به‌عنوان نامی برای همه‌ی آنان ترویج کرد. در سال 1989 انجمن فرهنگی این جامعه نام ترکیبی کادازاندوسون را برگزید که امروز بیشتر نهادهای رسمی به‌کار می‌برند. این زبان به شاخه‌ی دوسونی خانواده‌ی زبان‌های آسترونزیایی تعلق دارد. کادازاندوسونیِ استانداردشده در مدارس تدریس می‌شود، اما در شهرها سخت با زبان مالایی و انگلیسی رقابت می‌کند.

برنج جایی است که باور و زندگی روزمره به هم می‌رسند. در آیین کهن، آفریننده کینوینگان دخترش هومینودون را قربانی کرد تا قحطی را پایان دهد، گیاهان خوراکی از پیکر او روییدند و روحش در دانه‌ی برنج به نام بامباآزون زنده ماند. امروزه بیشتر کادازان‌ها مسیحی‌اند و کاتولیسیسم رومی از اواخر قرن نوزدهم در پنامپانگ ریشه‌ای ژرف دارد. اقلیتی مسلمان نیز وجود دارد. با این همه، داستان برنج از تغییر دین جان به‌در برد. کاآماتان، جشن برداشت محصول که اوج آن در دو روز پایانی ماه مه است، در ساباه تعطیلی رسمی است و مسابقه‌ی اوندوک نگادائو آن دختری جوان را برمی‌گزیند تا یاد هومینودون را گرامی بدارد. بوبوهیزان‌ها متخصصان آیینی‌اند که تقریباً همیشه زن‌اند. آنان هنوز آیین ماگاوائو را برای فراخواندن روح برنج به خانه اجرا می‌کنند و ابیات بلندی را به زبان آیینی کهن می‌خوانند، اما تعداد اندکی از آنان باقی مانده‌اند. حقوق عرفی نیز پایدار مانده است؛ تخلفات علیه مردم یا جهان ارواح از طریق سوگیت حل‌وفصل می‌شود، پرداختی که به‌طور سنتی با دام انجام می‌گیرد تا تعادل بازگردد، و دادگاه‌های بومی ساباه هنوز آن را به‌کار می‌برند. جشن‌ها با گروه‌های گونگ، بازوان گشوده و پرنده‌وار رقص سومازائو و لیهینگ، شراب شیرین برنجی که در خانه تخمیر می‌شود، برگزار می‌گردد. نسل‌های متوالی ازدواج با مهاجران چینی هاکا نیز جامعه‌ی قابل‌توجهی از چینی-کادازان‌ها پدید آورده است.