اروتیک دگ هیتان‌ها

دِگ هیتان (Deg Hit'an) خود را به سادگی «مردمِ این سرزمین» می‌خوانند. این نام ادعایی است بر مکان نه بر تبار، و با واقعیت جور است: سرزمین‌شان بخش میانیِ پایین رودخانهٔ یوکن و اینوکو است، یعنی دشت‌های پست باتلاقی با آب‌های قهوه‌ای آرام و درختان صنوبر سیاه در داخلهٔ غربی آلاسکا، جایی که رود از کنار آنویک، شاجلوک و هولی کراس پیچ می‌خورد. دیگران اما نام بدتری بر ایشان نهاده بودند. Ingalik که برای یک قرن در کتاب‌ها و برچسب‌های موزه‌ها ماند، واژه‌ای از زبان یوپیک است که معمولاً به معنای چیزی شبیه تخم شپش ترجمه می‌شود، و زدودن آن از نقشه‌ها کاری درازمدت بوده است.

ایشان از شاخهٔ آتاباسکن (Athabaskan) و از خانوادهٔ دنه‌اند و از نظر زبانی خویشاوندان دورِ ناواهو و آپاچیِ جنوب غربی‌اند، اما بر مرز میان داخلهٔ سرزمین و ساحل زندگی می‌کنند و این در همه چیز پیداست. همسایگان پایین‌دستشان یوپیک‌اند و دِگ هیتان کاشیم را پذیرفت، خانهٔ مردان اجتماعی که در زمین فرورفته است، و همراه آن تقویم آیینی زمستانی‌ای را برگزید که پیچیده‌تر از هر چیز دیگری در آتاباسکنِ آلاسکاست: رقص‌های نقابدار برای ارواح حیوانات، ضیافت‌هایی برای درگذشتگان، و در آنویک آیینی با عروسک‌ها که در آن پیکره‌هایی که تمام سال از دید پنهان بودند بیرون آورده می‌شدند تا فصل شکار پیش رو خوانده شود. نقاب‌ها برای یک بار استفاده ساخته می‌شدند، رقصیده می‌شدند، و سپس کنار گذاشته می‌شدند. زبان، دِگ خینگ (Deg Xinag)، در لبهٔ غربی آتاباسکن شمالی قرار دارد و اکنون به شماری اندک از بزرگ‌ترهای مسلط به آن رسیده است، و از طریق ضبط‌ها و دوره‌های دانشگاهی از راه دور به نوه‌هایی منتقل می‌شود که در آن بزرگ نشده‌اند.

مسیحیت روستا به روستا رسید و ایشان را بر اساس فرقه‌ها از هم جدا کرد. کلیسای اسقفی در سال ۱۸۸۷ در آنویک بعثتی بنیاد نهاد، یسوعیان یک سال بعد هولی کراس را در پایین رودخانه ساختند با مدرسهٔ شبانه‌روزی‌ای که کودکان سراسر منطقه را جذب کرد، و هر دو ریشه دواندند. هیچ‌یک پوتلاچ را از میان نبرد، که هنوز شیوه‌ای است که خانواده با آن غم خود را به پایان می‌برد و بدهی‌هایش را تسویه می‌کند. نقطهٔ عطف دیگر زیستی بود: بیماری‌هایی که حدود سال ۱۹۰۰ و بار دیگر در ۱۹۱۸ سراسر یوکن را درنوردیدند، سکونتگاه‌ها را خالی کردند و بازماندگان را در روستاهایی که امروز وجود دارند گرد آوردند.

زندگی هنوز بر پایهٔ ماهی سالمون می‌چرخد. اردوگاه‌های ماهی‌گیری در تابستان، موظ در پاییز، وایت‌فیش و بلک‌فیش زیر یخ، دودخانه و فریزر هر دو. روستاها کوچک‌اند و جمعیت همهٔ آن‌ها روی هم چند صد نفر است، از ۱۹۷۱ به‌عنوان سهامدار دویون و شرکت‌های روستایی خود، و با رودخانه، اسنوموبیل و هواپیمای کوچک به آن‌ها می‌رسند. هیچ‌کس آن‌جا این را با انزوا اشتباه نمی‌گیرد.