اروتیک دامال

دامال مردمی کوهستانی در مرکز ارتفاعات گینه نو هستند. آنان در دره‌های بلند در سوی شمالی رشته‌کوهی زندگی می‌کنند که دامنه‌های جنوبی‌اش به سوی معدن گراسبرگ و دشت‌های میمیکا فرود می‌آید. بهترین راه شناخت آنان از راه همسایگانشان است. آن سوی تقسیم‌آب، آمونگمه‌ها زندگی می‌کنند که به همان زبان سخن می‌گویند و بخش بزرگی از همان تاریخ را دارند، آن‌قدر که بیگانگان اغلب این دو را یک مردم می‌دانند که با یک خط‌الراس از هم جدا شده‌اند. در سوی خودشان، دامال‌ها از دیرباز دره‌هایی چون ایلاگا و بئوگا را با جامعه‌های لانی و مونی تقسیم کرده‌اند. با آنان داد و ستد می‌کنند، وصلت می‌کنند و گاه با آنان جنگیده‌اند، و بسیاری از دامال‌ها در حالی بزرگ می‌شوند که میان زبان خودشان، لانی و اندونزیایی رفت‌وآمد می‌کنند.

زبانشان با چند نام شناخته می‌شود: دامال، آمونگ یا اوهوندونی. این زبانی پاپوایی است. زبان‌شناسان با احتیاط آن را در خانواده‌ی بزرگ ترانس‌نیوگینه جای داده‌اند، اما پیوندها سست است و این زبان از زبان‌های دانی که در دره‌ی همسایه سخن گفته می‌شود به‌خوبی فاصله دارد. زندگی روزمره هنوز بر باغ‌های سیب‌زمینی شیرین که بر زمین‌های شیب‌دار کنده شده‌اند و بر خوک‌ها می‌گردد. خوک‌ها بار سنگین مهریه، جشن‌ها و حل‌وفصل اختلاف‌ها را بر دوش دارند.

مسیحیت در دهه‌ی 1950s رسید، زمانی که مبلغان اتحادیه‌ی مسیحی و مبلغان به دره‌های ایلاگا و بئوگا رسیدند، و به سرعت گسترش یافت. نویسندگان مبلغ بعدها گزارش دادند که دامال‌ها سنتی به نام های داشتند، یعنی عصری موعود از صلح و فراوانی، و برخی از بزرگان، بشارت را نشانه‌ی آمدن آن دانستند. هر داوری که درباره‌ی این روایت داشته باشیم، پیامد آن روشن است. امروز بیشتر دامال‌ها پروتستان‌اند و بسیاری از آنان در کلیسای کینگمی‌اند که از همان بعثت برآمد، و عبادت یکشنبه در کنار قاعده‌های کهن‌تری درباره‌ی وظایف تیره‌ای، زمین و غرامت جای دارد.

نیم‌قرن گذشته برای این دره‌ها سخت بوده است. حکومت اندونزی از دهه‌ی 1960s و رشد معدن فری‌پورت، بسیاری از دامال‌ها را برای دستمزد، تحصیل و درمانگاه به تیمیکا کشاند و زمین و غرامت را به نزاع‌های سیاسی پایدار بدل کرد. در سال‌های اخیر، منطقه‌ی پونچاک یکی از تندترین جبهه‌های درگیری مسلحانه میان نیروهای امنیتی اندونزی و رزمندگان استقلال پاپوآی غربی شده است و روستاهای اطراف بئوگا و ایلاگا در خشونت و آوارگی گرفتار آمده‌اند. با این همه، بیشتر دامال‌ها هنوز دره‌های بلند را با باغ‌ها، گله‌های خوک و پیوندهای تیره‌ای‌شان خانه‌ی خود می‌دانند.