اروتیک مانسی‌های مسیحی

مسیحی‌های مونسی، همان لنیپه‌های ناطق به زبان مونسی یا دلاور بودند که از دهه‌ی 1740s به بعد به شهرک‌های مأموریتی مورآوی پیوستند و همراه آن‌ها از پنسیلوانیا به اوهایو و سپس به انتاریو و کانزاس رفتند؛ نوادگانشان امروز در ملت دلاور در مورآویان‌تاون انتاریو، در میان استاکبریج-مونسی در ویسکانسین و در شهرستان فرانکلین کانزاس زندگی می‌کنند. آنچه آن‌ها را متمایز می‌کرد یک انتخاب بود، نه یک قلمرو. فرد تازه‌ایمان‌آورده تعمید می‌پذیرفت، نامی تازه برمی‌گزید و به شهرکی می‌رفت که با قواعد مکتوب اداره می‌شد: بدون مشروب، بدون رفتن به جنگ، و بدون انباشت بدهی نزد تاجران. مبلغان آلمانی‌زبان، به‌ویژه دیوید تسایزبرگر، دهه‌ها در این شهرک‌ها زیستند، اما اقتدار روزمره بر دوش دستیاران بومی سنگینی می‌کرد که مشاوره می‌دادند، موعظه می‌کردند و نظم را حفظ می‌کردند. ماهیکان‌ها و دلاوری‌های ناطق به اونامی در همان جماعت‌ها شریک بودند، از این رو این برچسب همواره گسترده‌تر از آن بود که به نظر می‌رسد.

زبان مونسی به شاخه‌ی شرقی خانواده‌ی الگونکی در خانواده‌ی آلجیک تعلق دارد و شمالی‌ترین از دو زبان لنیپه است، به اونامی نزدیک است اما با آن قابل جایگزینی نیست. مأموریت‌ها زبان دلاور را زود به چاپ رساندند، در کتاب‌های هجی، سرودنامه‌ها و متون کتاب مقدس، و جماعت‌ها به آن سرود می‌خواندند. دفترهای روزانه‌ی مأموریت که هر روز به آلمانی نوشته می‌شد، از دقیق‌ترین سندهای زندگی اجتماعی بومیان در قرن هجدهم‌اند.

امتناع از جنگ آن‌ها را از هیچ‌کس محافظت نکرد. در جریان جنگ انقلاب آمریکا، شهرک‌های اوهایویِ آن‌ها، شونبرون، گنادنهوتن و سالم، میان دیترویت بریتانیایی و فورت پیت آمریکایی قرار داشتند و هر دو طرف به آن‌ها مشکوک بودند. در سال 1781 وایاندوت‌ها و دلاوری‌های متحد بریتانیا جماعت‌ها را به سوی شمال و رودخانه‌ی ساندوسکی راندند. وقتی دسته‌ای گرسنه برای جمع‌آوری ذرتی که در مزارعشان ایستاده مانده بود بازگشت، شبه‌نظامیان پنسیلوانیا به فرماندهی دیوید ویلیامسون آنان را اسیر کردند، رأی‌گیری برگزار کردند و در 8 مارس 1782، 96 نفر را کشتند که بیشترشان زن و کودک بودند. محکومان آخرین شب خود را به دعا و خواندن سرود گذراندند.

بازماندگان به حرکت ادامه دادند: میشیگان، سپس دوباره اوهایو، و سپس در سال 1792 فیرفیلد بر رودخانه‌ی تیمز در کانادای علیا. نیروهای آمریکایی در سال 1813 پس از نبرد تیمز فیرفیلد را سوزاندند و شهر در آن سوی رود بازسازی شد. در سال 1837 بخشی از جماعت به ایالات متحده رفت. برخی نزد استاکبریج در ویسکانسین ماندند؛ دیگران به کانزاس رسیدند، جایی که معاهده‌ی سال 1859 آنان را به گروه کوچکی از چیپوای سوان کریک و بلک ریور پیوند داد. آن قبیله در سال 1900 منحل شد و اعضایش شهروند شدند، اگرچه نوادگان در کانزاس همچنان خود را مونسی می‌دانند. امروز نوادگان به چند فرقه‌ی مسیحی تعلق دارند، زیرا کلیسای مورآوی در اوایل دهه‌ی 1900 مأموریت انتاریوی خود را به متدیست‌ها واگذار کرد. مورآویان‌تاون آخرین جامعه‌ای است که در آن مونسی به‌عنوان زبان مادری باقی ماند، و همین امر این شاخه‌ی مأموریتی را در مرکز تلاش‌ها برای احیای زبان قرار می‌دهد.