اروتیک کاتلاکوماتاپ‌ها

کاتلاکوماتوپ‌ها قومی کوچک از تشینوک‌ها بودند که در اوایل سده‌ی نوزدهم در امتداد کانال مولتنوماه در جنوب جزیره‌ی سوویی زندگی می‌کردند، جایی که رودخانه‌ی ویلامت به کلمبیا می‌پیوندد، در منطقه‌ای که امروز شمال‌غربی ایالت اورگان نامیده می‌شود. آنان پس از همه‌گیری‌های دهه‌ی 1830 به‌عنوان یک جامعه‌ی متمایز باقی نماندند. بازماندگان در روستاهای همسایه جذب شدند و احتمالاً امروز نوادگان آنان در میان خانواده‌های تشینوکی قبایل متحد گراند روند و دیگر ملت‌های بومی پایین‌دست کلمبیا یافت می‌شوند.

تقریباً همه‌ی آنچه درباره‌ی آنان نوشته شده از یک منبع برمی‌آید. لوئیس و کلارک که در سال‌های 1805 و 1806 از آنجا گذشتند، آنان را در شمار هندیان واباتو فهرست کردند، یعنی رشته‌ای از روستاهای به‌هم‌پیوسته در حوضه‌ی پورتلند، و شمارشان را 170 نفر تخمین زدند. این نام املای کاوشگران از واژه‌ای تشینوکی است. جزء آغازین آن، همان که در کاتلامت و کاتلاپوتل شنیده می‌شود، تقریباً به معنای مردم است، پس این نام به یک مکان اشاره داشت نه به یک ملت. این است اندازه‌ی واقعی ماجرا: جامعه‌ای روستایی که از راه ازدواج، تجارت و زبان به مولتنوماه اصلی و دیگر سکونتگاه‌های جزیره پیوند داشت و به گونه‌ای از تشینوکی بالایی سخن می‌گفت که با تشینوکی رایج در دهانه‌ی رودخانه مرتبط بود و در عین حال از آن متمایز.

جزیره نحوه‌ی زندگی آنان را توضیح می‌دهد. جزیره‌ی سوویی مدت‌ها به‌نام جزیره‌ی واباتو شناخته می‌شد، به‌خاطر غده‌ی نشاسته‌ای که در دریاچه‌ها و آبراهه‌های کم‌عمق آن می‌روید. زنان آن را با فرو رفتن در آب تا سینه یا گردن برداشت می‌کردند، پیازها را با انگشتان پا از خاک جدا می‌کردند و هنگام شناور شدن به قایق کوچکی پرت می‌کردند. واباتو هم خوراک بود و هم کالای تجاری، که به سمت پایین‌دست تا ساحل و به سمت بالادست به‌سوی کوهستان‌های کسکیدز برده می‌شد، و این روستاها را به جایگاهی فراتر از اندازه‌شان رساند. ماهی‌های سالمون، ماهی استرژن و اسملت بقیه‌ی سال را پر می‌کردند. خانه‌ها خانه‌های درازِ تخته‌ای از چوب سدر بودند که خانواده‌های خویشاوند در آن زندگی می‌کردند. مانند دیگر تشینوک‌ها، نوزادان آزادزاده پیشانی‌شان را روی گهواره‌ی تخته‌ای شکل می‌دادند و پیشانی شیب‌دار نشانه‌ی جایگاه اجتماعی فرد بود، در برابر برده.

پایان کار سریع بود. از سال 1830 بیماری‌ای که تاجران خز آن را «تب و لرز» می‌نامیدند، احتمالاً مالاریا، پایین‌دست کلمبیا را درنوردید و در چند تابستان، اکثریت قریب به اتفاق مردم حوضه‌ی پورتلند را کشت. تا میانه‌ی آن دهه بازدیدکنندگان روستاهای جزیره را خالی یافتند. کاتلاکوماتوپ‌ها در سوابق بعدی با نام خودشان دیده نمی‌شوند. آنچه باقی مانده خطی در دفتر یک سفر اکتشافی است، آبراهه‌ای که هنوز نام مولتنوماه را دارد، و واباتویی که هنوز در کم‌عمق‌های جزیره می‌روید.