اروتیک ناکودا

ناکودا خود را با واژه‌ای می‌خوانند که بیشتر ادعایی است تا برچسب: معنای آن چیزی شبیه «هم‌پیمانان» یا «دوستان» است، و همان واژه‌ای است که در نواحی جنوبی‌تر به صورت داکوتا و لاکوتا درمی‌آید، با تغییری آوایی که گویش آنان را از گویش خویشاوندانشان جدا می‌کند. هیچ قوم دیگری این نام را به کار نمی‌برد. اوجیبوه‌ها ایشان را asinii-bwaan می‌نامیدند، یعنی «سیوکس سنگی»، به‌خاطر شیوهٔ پخت‌وپزشان: سنگ‌های داغ‌شده در آتش را در گودالی پوست‌پوش یا در شکمبهٔ گاومیش می‌انداختند تا آب به جوش آید. زبان انگلیسی این نام را هم‌زمان در دو جهت برد و هر دو را نگه داشت: آسینیبواین در دشت‌ها و استونی در پای‌کوه‌های آلبرتا. خودنام آنان تنها در دوره‌ای که هنوز در یاد زندگان است دوباره به کاربرد رسمی بازگشت. بازگشت این نام خطای دیرپایی را نیز اصلاح کرد، زیرا کتاب‌های راهنما در بیشتر قرن بیستم املای ناکوتا را به یانکتون و یانکتونای نسبت می‌دادند که هرگز خود را چنین نخوانده‌اند.

آنان پیش از سال 1640 از یانکتونای جدا شدند و به سوی شمال و غرب، به جنگل‌دشت‌های صنوبر لرزان و دشت‌های شمالی پیش راندند، در سرزمینی که امروز ساسکاچوان، مانیتوبا، آلبرتا، مونتانا و داکوتای شمالی است. این موقعیت آنان را برای تجارت پوست در جایگاه مناسبی قرار داد و آنان یک قرن و نیم به‌عنوان واسطه در این تجارت فعالیت کردند، در اتحادی با کری‌های دشت که بازرگانان آن را «کنفدراسیون آهنین» می‌نامیدند، و پمیکان و پوست را به سوی پایگاه‌های شرکت خلیج هادسون می‌بردند. آبله این اتحاد را دو بار درهم شکست: در دههٔ 1780 و بار دیگر در 1837، و همه‌گیری دوم تقریباً بیش از هر قوم دیگری در دشت‌ها به آسینیبواین‌ها آسیب زد. سپس گاومیش‌ها از میان رفتند. در سال 1873 شکارچیان گرگ آمریکایی بر سر اسب‌هایی که ناکودا آنها را نبرده بودند به اردوگاهی از ناکودا در سایپرس هیلز حمله کردند، و این کشتار دلیل فوری تشکیل پلیس سوارهٔ شمال غربی توسط کانادا شد. سپس در شمال معاهده‌های چهار، شش و هفت منعقد شد، و در مونتانا رزرواسیون‌های فورت پک و فورت بلکنپ ایجاد شد که هر دو با ملت‌های دیگر مشترک‌اند. دسته‌های استونی، یعنی بیرزپا، چینیکی و گوداستونی، در مورلی در دامنهٔ کوه‌های راکی ساکن شدند و به همان اندازه شکارچیان کوهستان شدند که شکارچیان دشت، و در سرزمین گوزن و قوچ کوهی شکار می‌کردند که مردم دشت به‌ندرت به آن پا می‌گذاشتند. میسیونرهای متدیست زود به آنان رسیدند و استونی‌ها هنوز آشکارا مسیحی‌اند، اما این امر نه کلبهٔ عرق را کنار زده است، نه چپق آیینی، نه رقص خورشید، و نه قصه‌های زمستانی دربارهٔ اینکتومی، عنکبوتی که هرگز آن‌قدر که خودش فکر می‌کند زیرک نیست. وضعیت این دو زبان بسیار متفاوت است: استونی در شمار زبان‌های سیوانی نسبتاً سالم‌تر است و تدریس می‌شود و هر روز به آن سخن گفته می‌شود، در حالی که شمار گویشوران روان آسینیبواین به اندکی از سالمندان رسیده و برنامه‌های غوطه‌وری زبانی در مسابقه با زمان می‌کوشند پیش از رفتن آنان زبان را منتقل کنند.