اروتیک بگتی

بوگتی‌ها قبیله‌ای بلوچ هستند و در بلوچستان، قبیله هنوز نهادی فعال است و نه یک برچسب میراث فرهنگی. تعلق از طریق تبار پدری منتقل می‌شود. وفاداری از خانواده به تیره و از آنجا به رئیسی موروثی می‌رسد، یعنی نواب یا تومندار، که مقرّش شهر دره بوگتی است. سرزمین آنان منطقه‌ای خشک و ناهموار از تپه‌های سنگ آهک در انتهای جنوبی رشته‌کوه سلیمان است، جایی که ارتفاعات به سوی دشت‌های سند و پنجاب فرود می‌آیند. مری‌ها تپه‌های شمال را در اختیار دارند و این دو قبیله نسل‌ها میان دشمنی و اتحاد در نوسان بوده‌اند. بوگتی‌ها نسب خود را به ریند می‌رسانند که یکی از تبارهای بنیان‌گذار در سنت بلوچ است. خود قبیله فدراسیونی از تیره‌هاست: راهیجا، تیرهٔ رؤسا، به همراه ماسوری، کالپر، شامبانی و دیگران. رقابت میان این تیره‌ها بر سیاست بوگتی به همان اندازه اثر گذاشته که هر قدرت بیرونی.

زبان خانگی آنان بلوچی است، زبانی ایرانی از شاخهٔ شمال‌غربی. گویش‌های شرقی آن در تپه‌های بوگتی و مری رایج است، و خانواده‌های ساکن در بالادست سند و جنوب پنجاب غالباً سندی یا سرایکی هم صحبت می‌کنند. بوگتی‌ها مسلمانان سنی‌مذهب‌اند، اما عرف بلوچ رفتار روزمره را با همان قاطعیت اداره می‌کند: وظیفهٔ پذیرایی از مهمان، وظیفهٔ پناه دادن به هر کس که پناه بخواهد، و یک قانون افتخار که بر اساس آن یک کشتار می‌تواند دشمنی‌ای بیفتد که دهه‌ها ادامه یابد. اختلافات بیش از دادگاه به جرگهٔ ریش‌سفیدان سپرده می‌شود. داوری از راه آزمون سخت، که در آن متهم برای اثبات بی‌گناهی‌اش روی زغال‌های سوزان راه می‌رفت، هنوز در حافظهٔ زندهٔ رهبران قبیله طرفدارانی داشت.

دو نقطهٔ عطف، داستان نوین را شکل می‌دهند. در سال 1845 نیرویی بریتانیایی به فرماندهی چارلز ناپیر به تپه‌های بوگتی وارد شد تا یورش‌ها به مرز سند را متوقف کند، و حکومت استعماری پس از آن از طریق رؤسا عمل می‌کرد نه بی‌اعتنا به آنان. سپس در سال 1952 گاز طبیعی در سوئی، درست در میانهٔ زمین‌های بوگتی‌ها، کشف شد و برای دهه‌ها بخش بزرگی از پاکستان را تأمین کرد. اختلاف بر سر حق امتیاز، شغل و کنترل زمین به رویارویی آشکار با دولت انجامید. این درگیری در سال 2006 به اوج رسید، هنگامی که نواب اکبر خان بوگتی، فرماندار و وزیر اعلای پیشین بلوچستان، در یک عملیات نظامی در سن 79 سالگی کشته شد. ناآرامی سراسر استان گسترش یافت، هزاران بوگتی آواره شدند و نوهٔ او براهمداغ بوگتی بعدها از تبعید یک حزب ناسیونالیست را رهبری کرد. بسیاری از بوگتی‌ها هنوز می‌گویند گازی که از ناحیهٔ آنان رفت، چیز اندکی به آن بازنگرداند.