اروتیک بویکوها

بویکوها مردم میانی کارپات‌های اوکراین‌اند. اگر سه گروه کوهنشین را از غرب به شرق کنار هم بگذارید، لمکوها، بویکوها و هوتسول‌ها به دست می‌آیند؛ و بویکوها قرن‌ها با همین موقعیت میانی تعریف شده‌اند: کمتر از هوتسول‌ها عکس گرفته شده‌اند، کمتر از لمکوها درگیر سروصدای سیاسی بوده‌اند، و در بزرگ‌ترین قلمرو از میان این سه گروه پراکنده‌اند. بویکیوشچینا از رشته‌کوه‌های بیسکید و دره‌های میانی کارپات در آنچه اکنون استان‌های لیوف و ایوانو-فرانکیوسک نامیده می‌شود پیش می‌رود، به شمال زاکارپاتیا می‌رسد، و زمانی به غرب تا بیشچادی در لهستان امروزی امتداد داشت. حتی نام از بیرون آمده است. همسایگان یک ذره لهجه‌ای را که کوهنشینان پیوسته به کار می‌بردند برگزیدند و آن را به برچسبی بدل کردند. در میان خودشان می‌گفتند «وِرخووینتسی»، یعنی مردم بلندی‌ها، یا صرفاً روستای خود را نام می‌بردند. زبان آنان گویشی جنوب‌غربی اوکراینی است که پر از واژگان کارپاتی و صورت‌های کهن‌تری است که در جاهای دیگر از میان رفته‌اند؛ آن‌قدر به لمکویی و روتنی نزدیک است که مرز میان آنها همواره موضوعی بحث‌برانگیز بوده که سیاست در آن ریشه دارد.

اگر زندگی هوتسول‌ها بر اسب، گوسفند و مرتع‌های بلند تابستانی می‌گذشت، زندگی بویکوها بر زمین زراعی جریان داشت: جو دوسر، کتان و سیب‌زمینی که از خاک نازک کوهستان بیرون کشیده می‌شد، گاو نر به جای اسب، چوبی که از رود دنیستر و سان به پایین شناور می‌شد، و کار فصلی در دشت‌ها وقتی محصول کم می‌آمد. این عمل‌گرایی فرهنگ مادی بی‌پیرایه‌ای پدید آورد با یک استثنای چشمگیر. کلیسای بویکو یکی از بزرگ‌ترین شکل‌های معماری بومی در اروپاست: سه اتاقک چوبی از کنده‌های درخت که پشت سر هم قرار گرفته‌اند، رواق، صحن و محراب، که هر کدام با سقفی هرمی و پله‌پله تاج گرفته‌اند که مانند انباشته‌ای از سقف‌های رو به کوچک‌شدن، به سمت بالا و درون پله می‌کشد، و کل بنا بی‌میخ برپا شده و با تخته‌های صنوبر پوشیده شده است. چند نمونه از آنها در فهرست یونسکو از کلیساهای چوبی کارپات قرار دارند. بیشتر بویکوها یونانی‌کاتولیک‌اند، بیزانسی در آیین و در پیوند با رم، که کلیسای محلی را در مرکز اقتدار روستا قرار داد و تعطیلی شوروی این کلیسا در ۱۹۴۶ را هم حمله به فرهنگ کرد و هم حمله به ایمان. در همان قرن، نیمه غربی بویکیوشچینا از هم پاشید: تغییرات مرزی پس از جنگ و عملیات تبعید لهستانی ۱۹۴۷ روستاهای بویکو و لمکو را از بیشچادی خالی کرد و آن خانواده‌ها را در شمال لهستان پراکند، و مخزن سولینا بعدها بخشی از آنچه باقی مانده بود را زیر آب برد. خلوتی که کوهنوردان امروز در آن کوه‌ها تحسین می‌کنند علتی دارد. آن سوی مرز، روستاها ماندند: گویش هنوز در خانه‌ها به کار می‌رود، موزه‌های سامبیر و دولینا سوابق را نگه داشته‌اند، و جشنواره‌های تابستانی همچنان کار زنده نگه داشتن نامی را انجام می‌دهند که بویکوها هرگز برای خود برنگزیدند.