اروتیک باینگی

بایینگی‌ها ساکنان کاتولیک دره رودخانه مو در بالای میانمار هستند، قومی که نامشان صورت بورمه‌ای واژه فرنگی است؛ واژه‌ای که بسیاری از نقاط آسیا روزگاری برای پرتغالی‌ها به کار می‌بردند. دقیقاً همین‌ها هستند: نوادگان سربازان، ملوانان و ماجراجویان پرتغالی‌ای که چهار قرن پیش به بورما رسیدند، با زنان محلی ازدواج کردند و هرگز نرفتند. امروز در چند روستا حول شوه‌بو و یه‌او در منطقه ساگاینگ برنج، لوبیا و کنجد می‌کارند، از جمله مونهلا، چانتا، چاونگ یو و ناوت، در قلب خشک بودیسم بورمه‌ای.

رویداد بنیان‌گذار یک شکست است. در سال 1613 پادشاه آناوکپتلون از سلسله تونگو بندر سیریام (تانلین امروزی) را از فیلیپه د بریتو ای نیکوته گرفت، یک ماجراجوی پرتغالی که بیش از یک دهه آن را به‌عنوان قلمرو خصوصی اداره کرده بود، و دستور داد او را به سیخ بکشند. بازماندگان پرتغالی و خانواده‌هایشان به سمت شمال رانده شدند و به‌عنوان توپچیان موروثی دربار مستقر شدند، زیرا پادشاهان بورمه‌ای مهارت توپخانه اروپایی را گرامی می‌داشتند. بعدها اسیران کاتولیک دیگر، از جمله فرانسوی‌هایی که در دهه 1750 در سیریام اسیر شدند، به همان روستاها پیوستند. نسل‌ها توپچیان فرنگی در لشکرکشی‌های سلطنتی خدمت کردند، تا اواخر قرن نوزدهم.

آنچه باقی ماند زبان نبود، بلکه ایمان بود. پرتغالی ظرف چند نسل از میان رفت و بایینگی‌ها به زبان بورمه‌ای سخن می‌گویند، نام‌های بورمه‌ای دارند و از بیشتر جهات بامار هستند. با این حال روستاها در دوره‌های طولانی بدون هیچ کشیشی به رم وفادار ماندند؛ در قرن هجدهم میسیونرهای ایتالیایی و در قرن نوزدهم میسیونرهای فرانسوی از آن‌ها مراقبت کردند. مونهلا و روستاهای همسایه‌اش از قدیمی‌ترین کلیساهای کاتولیک کشورند، و مونهلا زادگاه کاردینال چارلز بو، نخستین کاردینالی است که میانمار داشته است. در زبان بورمه‌ای واژه بایینگی از معنای «پرتغالی» به معنای «کاتولیک» تغییر یافت، و این نشان می‌دهد که این دو مفهوم تا چه اندازه کامل در هم ادغام شده‌اند.

زندگی روزمره در میانمار به شیوه‌ای غیرمعمول حول تقویم کلیسایی سامان یافته است: کریسمس و عید پاک جشن‌هایی هستند که کل روستا را دربر می‌گیرد، زنگ کلیسا روز را اعلام می‌کند، و ازدواج درون روستاهای کاتولیک، جامعه را متمایز نگه داشته است. برخی خانواده‌ها چشمان روشن‌تر یا بینی اروپایی را دلیل نسب قدیمی خود می‌دانند؛ اما بیشترشان از همسایگان بودایی خود تفکیک‌ناپذیرند. در دهه‌های اخیر دیپلمات‌ها و روزنامه‌نگاران پرتغالی آن‌ها را دوباره کشف کرده‌اند، هرچند روستاییان چیز اندکی درباره پرتغال به یاد دارند جز ایمان. سپس دوران سخت‌تری فرا رسید. ساگاینگ پس از کودتای 2021 به مرکز مقاومت مسلحانه تبدیل شد و روستاهای بایینگی مورد یورش و آتش‌سوزی قرار گرفتند، و کلیسای صدساله چانتا در 2023 ویران شد. جامعه‌ای که از پادشاهان و امپراتوری‌ها جان به در برد، بار دیگر در حال پایداری است.