اروتیک وییوت

ویوت‌ها مردمِ یک خلیج‌اند. سرزمین‌شان آن‌قدر کوچک است که بتوان در یک روز از آن گذشت: خط ساحل و آبراه‌های خلیج همبولت در شمال ساحلی دورافتادهٔ کالیفرنیا، پایین‌دست رود مد در بالای آن، پایین‌دست رود ایل در زیر آن، و ساحل‌ها و دشت‌های صنوبر میان این دو. سه بخش نام خود را از همین جغرافیا گرفتند: باتاواتْ روی رود مد، ویکی در اطراف خلیج، و ویوت روی رود ایل، و این آخرین نامی بود که بیگانگان سرانجام بر همه گذاشتند. آن‌ها از ماهی آزاد، سنگ‌ماهی، ماهی‌های ساحلی، صدف‌ها و بلوط زیستند، با چوب درختان سکویای سرخ خانه‌های تخته‌ای و قایق‌های تنه‌تراشیده ساختند، و با همسایگان یوروک، هوپا و کاروک خود نظمی اجتماعی را تقسیم کردند که در آن جایگاه با رشته‌هایی از صدف دندانی، تیغه‌های ابسیدین و پوشش آیینی از پوست سر دارکوب سنجیده می‌شد. اما برجسته‌ترین ویژگی‌شان روی زمین دیده نمی‌شود. ویوتی، که گویشورانش آن را سولاتلوک می‌نامند و از عبارتی به معنای فکِ تو برآمده است، با یوروکی به خانوادهٔ آلگیک تعلق دارد، و این یعنی این دو زبان کوچک ساحلی خویشاوندانی دورند برای زبان‌های آلگونکین دریاچه‌های بزرگ و کرانهٔ اقیانوس اطلس. ادوارد ساپیر این پیوند را در سال 1913 مطرح کرد و متخصصان تقریباً یک قرن بر سر آن بحث کردند تا سرانجام جا افتاد.

آنچه در 26 فوریه 1860 رخ داد امروز از هویت ویوت جدایی‌ناپذیر است. اهالی روستاها در تولواط، جزیرهٔ میانهٔ خلیج، برای جشن تجدید جهانی گرد آمده بودند، رقصی چندروزه که سال را بر مدار درست می‌نشاند. مهاجران شبانه از آب گذشتند و کسانی را که در خواب بودند کشتند، که بیشترشان زنان، کودکان و سالخوردگان بودند، با حملات هماهنگ به رود ایل و به سرِ جنوبی در همان شب. برآوردها از شمار کشته‌شدگان از چند ده تا بیش از صد نفر متغیر است. بریت هارت، روزنامه‌نگار جوانی، در روزنامهٔ یونیون در همان نزدیکی انتقادی تند منتشر کرد و تا زمانی که به سانفرانسیسکو رفت تهدید شد. ویوت‌ها ناپدید نشدند، هرچند محاسبه‌ها به آن نزدیک شد: امروز بازماندگانشان در تیبل بلاف، بیر ریور و بلو لیک ثبت‌نام دارند، جوامعی که شمارشان به صدها می‌رسد. آخرین گویشور روان در 1962 درگذشت و از آن زمان معلمان سولاتلوک را از ضبط‌های میدانی و دستورهای قدیمی بازسازی می‌کنند. تولواط به تکه‌تکه بازگشت: یک‌ونیم جریب که در 2000 خریداری شد، چهل جریب از شهر یوریکا در 2004، و حدود دویست جریب باقی‌مانده در 2019 که بی‌قید و شرط واگذار شد. رقص جشن تجدید جهانی در 2014 در همان زمین، برای نخستین بار پس از 154 سال، از سر گرفته شد.