اروتیک ویرادجوری

ویرادجوری‌ها به‌سبب شیوهٔ سخن گفتنشان چنین نامیده شده‌اند. توضیح رایج این نام، واژهٔ wiray به معنای «نه» را با پسوندی به معنای «دارا بودن» ترکیب می‌کند: مردمی که wiray می‌گویند. این توضیح با ملتی همخوانی دارد که بخش بزرگی از هویت امروزی‌اش را حول زبانش بازسازی کرده است. سرزمین ویرادجوری بزرگ‌ترین قلمرو بومیان در نیو ساوت ولز است. این منطقهٔ وسیع داخلی از رشته‌کوه بزرگ جداکننده به سوی غرب و از میان دامنه‌ها و دشت‌ها امتداد دارد و سه رود آن را به هم پیوند می‌دهد: رود مکواری، رود لکلن و رود مارامبیجی. ویرادجوری‌ها اغلب خود را مردم سه رود می‌نامند و شهرهای باترست، اورنج، دابو، کاورا، واگا واگا و آلبری همگی بر سرزمین آنان قرار دارند. پیش از استعمار، زندگی بر پایهٔ آن رودها می‌گذشت. تیره‌ها با فصل‌ها جابه‌جا می‌شدند، ماهی مورای کاد صید می‌کردند، کانگورو و امو شکار می‌کردند و خوراکی‌های گیاهی گرد می‌آوردند. مردم برای ساختن قایق و سرپناه از درختان اکالیپتوس قرمز رودخانه‌ای پوست می‌کندند و جای این زخم‌ها هنوز بر درختان کهن دیده می‌شود. شنل‌های پوست پوسوم که از ده‌ها پوست دوخته می‌شدند و در سمت داخل نقش‌هایی بر آن‌ها کنده می‌شد، مردم را از زمستان‌های یخبندان به سلامت می‌گذراندند و دوختن شنل بار دیگر به‌عنوان هنری زنده احیا شده است. ویرادجوری‌ها همچنین نقش‌هایی بر درختان ایستاده حک می‌کردند تا محل تدفین و زمین‌های burbung را مشخص کنند. این همان آیین تشرفی بود که پسران را به قانون بزرگسالان وارد می‌کرد، قانونی که به آفریدگار، بایامی، پیوند داشت.

اسکان مهاجران بریتانیایی در سال 1815 از کوه‌های آبی گذشت و تقریباً بی‌درنگ به سرزمین ویرادجوری رسید. تا سال 1824 درگیری‌های اطراف باترست به جنگی آشکار بدل شده بود. ویندرادین، رهبر مقاومت، به دامداری‌های مهاجران یورش برد، فرماندار بریزبین حکومت نظامی اعلام کرد و سربازان و مهاجران شماری از مردم ویرادجوری را کشتند که تعدادشان هرگز به‌درستی ثبت نشد. پس از آن مراتع گوسفند و گاو و سپس هجوم‌های طلاجویی از راه رسید، و بعد از آن‌ها میسیون‌های مذهبی و اقامتگاه‌های بومیان مانند وارانگسدا و ارامبی. خانهٔ کوتاموندرا نیز، که دختران بومیِ جداشده از خانواده‌هایشان را در آن نگه می‌داشتند، در سرزمین ویرادجوری قرار داشت. امروزه بیشتر ویرادجوری‌ها مسیحی‌اند، میراثی از سال‌های میسیون‌ها، اما این ایمان اغلب در کنار تعهدات به خویشان، به سرزمین و به داستان‌هایی که به مکان‌های خاص پیوند دارند، پابرجاست. آنان یکی از بزرگ‌ترین ملت‌های بومی استرالیا هستند و در شهرهای منطقه‌ای، در اقامتگاه‌های پیشین بومیان و در سیدنی و کانبرا زندگی می‌کنند. احیای زبان کار شاخص دهه‌های اخیر بوده است. ریش‌سفید، استن گرانت پدر، سال‌ها با زبان‌شناس جان رادر کار کرد تا فرهنگ لغت ویرادجوری را تدوین کند و اکنون این زبان در مدارس و دانشگاه تدریس می‌شود. یک واژه بیش از همه راه پیموده است: yindyamarra که به معنای احترام، ملایمت و آهسته رفتن است و بسیاری از ویرادجوری‌ها آن را راهنمایی برای زندگی خوب می‌دانند. قهرمان تنیس اوون گولاگونگ کاولی، سیاستمدار لیندا برنی و نویسنده آنیتا هایس همگی ویرادجوری‌اند.