اروتیک توباتولابال

توباتولابال‌ها مردم بالای رودخانه کرن هستند، جایی که این رود از جنوب رشته‌کوه سیرا نوادا فرود می‌آید و به دره‌ای مرتفع در منطقه‌ای می‌رسد که اکنون بخشی از شهرستان کرن در ایالت کالیفرنیا است. زبانشان آنان را از دیگران متمایز می‌کند. زبان توباتولابال به خانواده زبانی اوتو-آزتکی تعلق دارد، اما شاخه‌ای مستقل تشکیل می‌دهد و خویشاوند نزدیکی ندارد. کاواییسو در جنوب و کوسو در شرق به زبان‌های نومیک سخن می‌گفتند، کیتانموک‌ها در جنوبِ دورتر به زبان تاکیک سخن می‌گفتند و یوکوتس‌ها در دامنه‌های غربی به زبانی از خانواده‌ای کاملاً دیگر. توباتولابال‌ها با همه این همسایگان داد و ستد داشتند و با چند گروه از آنان پیوند ازدواج برقرار کردند و بسیاری از مردم بیش از یک زبان را می‌دانستند. این نام معمولاً به خورندگان مغز صنوبر ترجمه می‌شود. برداشت صنوبر در پاییز در کوهستان‌های نزدیک، همراه با بلوط، گوزن و ماهی رودخانه، نقطه‌ای ثابت در تقویم سال بود. خانواده‌ها زمستان را در روستاهایی در کف دره می‌گذراندند، نزدیک به شاخه‌های کرن که اکنون دریاچه ایزابلا آن‌ها را پوشانده است، و با گرم شدن هوا به بالادست کوه می‌رفتند. سه دسته بودند: پاکاناپیل، پالاگوان و بانکالاچی، که در دامنه‌های غربی و در تماس نزدیک با همسایگان یوکوتس خود زندگی می‌کردند. زندگی مذهبی حول محور شمن‌هایی می‌چرخید که بیماران را درمان می‌کردند و حول یاریگران روحی که در رؤیاها جستجو می‌شدند، اغلب با کمک داتورا، گیاه نیرومند جیمسون‌ویید، که به صورت نوشیدنی مصرف می‌شد.

آن جهان با هجوم طلاجویان به کرن در دهه ۱۸۵۰ از هم پاشید. نخست معدنچیان آمدند و پس از آنان دامداران. در سال ۱۸۶۳ سربازان و مهاجران نزدیک کیزویل ده‌ها مرد بومی را کشتند، یکی از کشتارهایی که در سال‌های آغازین ایالت کالیفرنیا رخ داد. بازماندگان در دره ماندند و بسیاری از آنان در مزارعی کار کردند که جای مراتع گردآوری قدیمی‌شان را گرفته بودند. وقتی پژوهشگران چارلز و ارمینی وگلین در دهه ۱۹۳۰ به آنجا رسیدند، بزرگ‌ترها هنوز می‌توانستند شیوه زندگی پیشین را با جزئیات توصیف کنند. امروز توباتولابال‌ها قبیله‌ای با شناسایی رسمی فدرال ندارند. نسل‌های بعدی در دره کرن و فراتر از آن زندگی می‌کنند. برخی در قلمرو تیول ریور همراه با یوکوتس و مردم مونوی غربی ثبت‌نام شده‌اند، در حالی که دیگران از طریق گروه‌های دره کرن که خواستار به رسمیت شناخته شدن هستند سازماندهی می‌شوند. تعداد بسیار اندکی از گویشوران روان زبان باقی مانده‌اند و جامعه، حفظ این زبان را بر عهده گرفته است.