اروتیک شه‌ها

شی‌ها خود را شانها می‌نامند، که معمولاً به مهمانان کوهستان ترجمه می‌شود، و این نام برازنده آنان است. آنان قرن‌ها در تپه‌های پرشیب و جنگلی‌ای کشاورزی می‌کردند که استان‌های فوجیان، گوانگدونگ و جیانگشی در آن به هم می‌رسند. آنان کنار مهاجران هان زندگی می‌کردند، اما هرگز جزو ایشان به حساب نیامدند. نویسه چینی نام آنان به زمین‌هایی اشاره دارد که با سوزاندن پاک‌سازی شده‌اند، برچسبی که بیگانگان بر کشاورزی به شیوه بریدن و سوزاندن زده‌اند، شیوه‌ای که زمانی زندگی در مناطق کوهستانی را شکل می‌داد. امروز بیشتر شی‌ها در روستاها و شهرهای مرکز شهرستان در شمال شرقی فوجیان و جنوب ژجیانگ زندگی می‌کنند. شهرستان خودمختار شی جینگنینگ در ژجیانگ تنها شهرستانی در چین است که به آنان اختصاص یافته است. اجتماع‌های کوچک‌تری در جیانگشی، گوانگدونگ و آنهوی زندگی می‌کنند.

آنچه شی‌ها را کنار هم نگه می‌دارد، بیش از یک قلمرو، داستانی مشترک درباره منشأ است. آنان نسب خود را به پانهو، یک سگ-اژدها، می‌رسانند. در افسانه، پانهو سر یک سردار دشمن را برای یک امپراتور باستانی آورد و دختر امپراتور را به پاداش به دست آورد. فرزندان آن دو دودمان‌هایی را بنیان نهادند که نام‌های خانوادگی‌شان هنوز نشان خانواده‌های شی است، عمدتاً لان، لی و ژونگ. طایفه‌ها طومارهای نقاشی‌شده‌ای از داستان پانهو نگه می‌داشتند و برای آیین‌های نیاکان، عصاهای نیاکانی کنده‌کاری می‌کردند. کوه ققنوس نزدیک چائوجو در گوانگدونگ به عنوان جایی که همه چیز از آنجا آغاز شد به یاد آورده می‌شود. زندگی دینی، این نیاکان‌پرستی را با آیین‌های تائوئیستی و آداب عامیانه محلی درمی‌آمیزد، به جای آن‌که از یک کیش واحد پیروی کند.

داستان شی‌ها در زبان پیچیده می‌شود. تقریباً همه شی‌ها به گونه‌ای از زبان چینی نزدیک به هاکا سخن می‌گویند و پژوهشگران هنوز بر سر این‌که چگونه قرن‌ها زندگی در همین تپه‌های جنوبی این نزدیکی را پدید آورده است، بحث دارند. جماعت کوچکی در چند شهرستان گوانگدونگ زبانی جدا با نام هو نه را حفظ کرده است. این زبان به خانواده همونگ-میین تعلق دارد، همان خانواده‌ای که زبان‌های میائو و یائو به آن تعلق دارند. تنها حدود هزار سخنگو دارد و شمار آنان رو به کاهش است.

شی‌ها بخش بزرگی از تاریخ خود را در جابه‌جایی گذرانده‌اند. آنان در سده هفتم با ارتش‌های سلسله تانگ در تپه‌های مرزی جنوبی جنگیدند و پس از آن، طایفه‌های شی طی نسل‌های بسیار به سوی شمال شرق کوچ کردند. تا دوران مینگ و چینگ در شرق فوجیان و ژجیانگ مستقر شده بودند. جمهوری خلق چین در سال 1956 آنان را به‌طور رسمی یک قومیت متمایز به رسمیت شناخت. بخش عمده فرهنگ قدیمی در آواز زنده مانده است. طی نسل‌ها، خواننده‌ها آوازها را میان روستاها و میان مردان و زنان رد و بدل می‌کردند و دلدادگی، اخبار و تاریخ خانوادگی را منتقل می‌کردند. در روز سوم ماه سوم قمری، خانواده‌ها برنجی را که با برگ‌های گیاهی سیاه‌رنگ شده است می‌پزند، غذایی که با یاد لی وانشینگ، رهبر شورشی دوران تانگ، پیوند خورده است. جامه ققنوس زنان، با موهای پیچیده‌شده در بالای سر و سرپوشی که شکلش از شهرستانی به شهرستان دیگر تغییر می‌کند، هنوز روشن‌ترین نشانه در عروسی‌ها و جشن‌ها است.